સીધી રીતે જોઈએ તો UPI ટ્રાન્ઝેક્શનનો તમારા ક્રેડિટ સ્કોર સાથે કોઈ સીધો સંબંધ નથી. ક્રેડિટ સ્કોર મુખ્યત્વે તમે લીધેલી લોન, ક્રેડિટ કાર્ડના બિલ અને તેની સમયસર ચૂકવણી પર આધારિત હોય છે. જોકે UPI તમારી નાણાકીય આદતોનો એવો અરીસો છે, જેને બેંકો લોન આપતી વખતે ચોક્કસપણે તપાસે છે.
બેંક સ્ટેટમેન્ટ: તમારી આર્થિક કુંડળી
જ્યારે તમે પર્સનલ લોન અથવા હોમ લોન માટે અરજી કરો છો, ત્યારે બેંકો માત્ર તમારો ક્રેડિટ સ્કોર નથી જોતી, પણ તમારા છેલ્લા 6 મહિના કે 1 વર્ષનું બેંક સ્ટેટમેન્ટ પણ ચેક કરે છે. તમે ક્યાં અને કેટલા પૈસા ખર્ચો છો તે UPI ટ્રાન્ઝેક્શન દ્વારા સ્ટેટમેન્ટમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે.
બેલેન્સ મેનેજમેન્ટ
જો તમારા ખાતામાં વારંવાર બેલેન્સ શૂન્યની નજીક પહોંચી જતું હોય અથવા તમે સતત નાની-નાની રકમના અગણિત ટ્રાન્ઝેક્શન કરતા હોવ, તો બેંકને એવું લાગી શકે છે કે તમે આર્થિક દબાણમાં છો.
ડિજિટલ પેમેન્ટ પેટર્ન અને ફિનટેક કંપનીઓ
આજકાલ અનેક ફિનટેક કંપનીઓ અને નવી લોન આપતી સંસ્થાઓ 'અલ્ટરનેટ ડેટા' નો ઉપયોગ કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિએ ક્યારેય લોન નથી લીધી (એટલે કે તેનો ક્રેડિટ ઈતિહાસ નથી), તો આવી કંપનીઓ તેના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન જોઈને અંદાજ લગાવે છે કે તે વ્યક્તિ કેટલી ભરોસાપાત્ર છે. જો તમે નિયમિતપણે તમારા મોબાઈલ બિલ, વીજળી બિલ કે અન્ય સબસ્ક્રિપ્શન UPI દ્વારા સમયસર ભરો છો, તો તે તમારી પોઝિટિવ નાણાકીય પ્રોફાઇલ બનાવે છે.
UPI નો ક્રેડિટ સ્કોર સુધારવામાં ઉપયોગ
જોકે UPI પોતે સ્કોર નથી વધારતું પરંતુ તે માધ્યમ બની શકે છે:
સમયસર ચુકવણી:
જો તમે UPI દ્વારા તમારા ક્રેડિટ કાર્ડના બિલ કે લોનના EMI સમયસર ભરો છો, તો તેનાથી તમારો ક્રેડિટ સ્કોર ચોક્કસપણે વધશે.
નાણાકીય શિસ્ત:
UPI ના વ્યવહારો પર કંટ્રોલ રાખવાથી તમારું બજેટ જળવાઈ રહે છે, જે આડકતરી રીતે લોન પરત કરવાની તમારી ક્ષમતા વધારે છે.
ક્યાં છે જોખમ?
UPI થી પેમેન્ટ કરવું એટલું સરળ બની ગયું છે કે લોકો ઘણીવાર બજેટની મર્યાદા ભૂલી જાય છે. જો તમારી આ આદત તમારા બચત ખાતાને ખાલી કરી દે, તો ભવિષ્યમાં લોન લેતી વખતે બેંક તમારા સ્ટેટમેન્ટમાં 'ફાઇનાન્શિયલ ઇનસ્ટેબિલિટી' (નાણાકીય અસ્થિરતા) જોઈ શકે છે.