ચીન અને પાકિસ્તાન સંયુક્ત રીતે અરબ સાગરમાં ભારતને પડકારવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. ચીન ઇચ્છે છે કે પાકિસ્તાન અરબ સાગરમાં ભારતને પડકાર આપી શકે, તેથી તે હેંગોર-ક્લાસ સબમરીન પૂરી પાડી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનનો મહત્વાકાંક્ષી હેંગોર-ક્લાસ સબમરીન પ્રોજેક્ટ 2026 સુધીમાં પૂર્ણ થવાના માર્ગ પર છે. આ પ્રોજેક્ટ ચીન-પાકિસ્તાન નૌકાદળ ભાગીદારીનો મુખ્ય ભાગ છે. પાકિસ્તાન નૌકાદળના વડા એડમિરલ નવીદ અશરફે જણાવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટ સરળતાથી આગળ વધી રહ્યો છે.

મળતી માહિતી મુજબ, અશરફે કહ્યું કે ચીનમાં તાજેતરમાં બીજી અને ત્રીજી સબમરીનનું લોન્ચિંગ બંને દેશો વચ્ચે નૌકાદળ સહયોગ માટે એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ છે.

૨૦૧૫માં, ઇસ્લામાબાદે આઠ હેંગોર-ક્લાસ પરંપરાગત સબમરીન ખરીદવા માટે બેઇજિંગ સાથે કરાર કર્યો હતો. આમાંથી ચાર સબમરીન ચીનમાં બનાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે બાકીની ચાર પાકિસ્તાનમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવશે.

આઠ જહાજો ૨૦૨૨ અને ૨૦૨૮ની વચ્ચે ડિલિવર કરવામાં આવશે. પહેલી સબમરીન એપ્રિલ ૨૦૨૪માં લોન્ચ કરવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ આ વર્ષે બે વધુ સબમરીન લોન્ચ કરવામાં આવશે. અશરફે આ કાર્યક્રમને બેવડી સફળતા ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે તે પાકિસ્તાનની પાણીની અંદર યુદ્ધ ક્ષમતાઓને વધારશે અને કરાચી શિપયાર્ડ અને એન્જિનિયરિંગ વર્ક્સમાં સ્વદેશી કુશળતા વિકસાવશે.

જોકે, ભારત પાસે પાકિસ્તાન કરતાં વધુ અદ્યતન સબમરીન છે. આમાં સ્કોર્પિયન-ક્લાસ આઈએનએસ કાલવેરી (એસ21), આઈએનએસ ખંડેરી (એસ22), આઈએનએસ કરંજ (એસ23) અને આઈએનએસ વેલા (એસ24)નો સમાવેશ થાય છે. ભારત દરિયાઈ સુરક્ષા સુધારવા માટે ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ કામ કરી રહ્યું છે.

હેંગોર પ્રોજેક્ટ ઉપરાંત, ચીન સાથેની ભાગીદારીને કારણે ટાઇપ 054એ/પી બહુહેતુક ફ્રિગેટ્સ પણ બન્યા છે, જે હવે પાકિસ્તાન નૌકાદળ સાથે સક્રિય સેવામાં છે. અશરફે કહ્યું કે આ જહાજો નૌકાદળની કાર્યકારી વૈવિધ્યતાને વધારી રહ્યા છે.