ફ્રાન્સમાં G7 સમિટમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેની મુલાકાત પહેલા અમેરિકાએ ભારતને મોટો ફટકો આપ્યો છે. પેન્ટાગોને ઈન્ડો-પેસિફિક કમાન્ડનું નામ બદલીને યુએસ-પેસિફિક કમાન્ડ રાખ્યું છે. ઈન્ડો શબ્દને દૂર કર્યો છે. આ કમાન્ડ હિંદ મહાસાગરથી પેસિફિક મહાસાગર સુધીના વિસ્તારો માટે જવાબદાર છે અને તેમાં યુએસ સેવન્થ ફ્લીટનો સમાવેશ થાય છે. આ કાફલાએ 1971ના યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાનને મદદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
હેરી એસ. ટ્રુમન દ્વારા સ્થાપિત
મૂળ રીતે 1 જાન્યુઆરી, 1947ના રોજ ભૂતપૂર્વ યુએસ રાષ્ટ્રપતિ હેરી એસ. ટ્રુમન દ્વારા સ્થાપિત, આ કમાન્ડ USPACOM નામથી 70 વર્ષથી વધુ સમયથી કાર્યરત હતું અને તે અમેરિકાનું સૌથી જૂનું અને સૌથી મોટું યુનિફાઇડ કોમ્બેટન્ટ કમાન્ડ છે.
વિભાગે સમજાવ્યું કે USPACOM નામ દાયકાઓ જૂના લશ્કરી વારસા અને લાંબા સમયથી ચાલતી પ્રાદેશિક ભાગીદારી સાથે સંકળાયેલું છે, બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી પ્રાદેશિક સુરક્ષા સ્થાપત્યને આકાર આપવામાં તેની મુખ્ય ભૂમિકાથી લઈને કોરિયન યુદ્ધ, વિયેતનામ યુદ્ધ અને અસંખ્ય માનવતાવાદી કામગીરી દરમિયાન સંયુક્ત દળોના સંકલન સુધી.
US-પેસિફિક કમાન્ડનો અવકાશ શું છે?
US-પેસિફિક કમાન્ડ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પશ્ચિમ કિનારાના દરિયાઈ ક્ષેત્રોથી ભારતની પશ્ચિમ સરહદ સુધી વિસ્તરે છે. યુએસ પેસિફિક કમાન્ડનું નેતૃત્વ એડમિરલ સેમ્યુઅલ પાપારો કરે છે.
દરમિયાન, USINDOPACOMના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ કમાન્ડરને મદદ કરે છે અને સલાહ આપે છે. તેઓ નિરીક્ષણ અને તપાસ દરમિયાન નિષ્પક્ષ અને તટસ્થ તથ્યો જાળવી રાખે છે, કમાન્ડની "આંખો, કાન, અવાજ અને અંતરાત્મા" તરીકે સેવા આપે છે. તેઓ USPACOM સ્ટાફને મદદ કરીને કમાન્ડની તૈયારી, લડાઇ અસરકારકતા અને મિશન ક્ષમતાઓને સુધારવામાં પણ ફાળો આપે છે.
શા માટે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે?
યુએસએ ક્વાડની રચના કરી છે, જે ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા અને જાપાનને સંડોવતા સંયુક્ત પહેલ છે, અને તેનો પાયો ઇન્ડો-પેસિફિકમાં રહેલો છે. આ સંદર્ભમાં, યુએસ સૈન્ય દ્વારા "ઈન્ડો" શબ્દ દૂર કરવાથી ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. એક અર્થ એ છે કે યુએસનું પ્રાથમિક ધ્યાન હવે હિંદ મહાસાગર પર નહીં, પરંતુ પેસિફિક મહાસાગર પર રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે તે હવે ફક્ત પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.