ઈરાન અંગે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જાહેરાતથી શેરબજારોમાં તેજી આવી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત વધતા ગયા. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં લેવામાં આવેલા નિર્ણયોના વૈશ્વિક સ્તરે પડઘા પડ્યા છે, અને મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધ વચ્ચે તેલના ભાવ અંગે અટકળો ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે. તેલના ભાવ પર ભારે સટ્ટો લગાવવામાં આવી રહ્યો છે. ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને 48 કલાકના અલ્ટીમેટમ પછી, તેલ બજારના સટોડિયાઓએ ઈરાની સ્થળો પર હુમલો કરવાની યોજના પાંચ દિવસ મુલતવી રાખવાની ટ્રમ્પની જાહેરાત પહેલાં જ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પર 580 મિલિયન ડોલર (આશરે રૂ. 5,440 કરોડથી વધુ)નો દાવ લગાવ્યો હતો. નોંધપાત્ર રીતે, આમાંના મોટાભાગના સોદા ટ્રમ્પની જાહેરાતના માત્ર 15 મિનિટ પહેલા જ કરવામાં આવ્યા હતા.
એક અહેવાલ મુજબ, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન સાથે સકારાત્મક વાટાઘાટોનો દાવો કરવામાં આવ્યો અને ઈરાની સ્થળો પર હુમલો કરવાની તેમની યોજનાઓ પાંચ દિવસ મુલતવી રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી તે પહેલાં જ તેલ અને ઇક્વિટી બંનેમાં સટ્ટામાં ઉછાળો જોવા મળ્યો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રમ્પ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ અસર માટે પોસ્ટ કરવામાં આવે તે પહેલાં જ 580 મિલિયન ડોલરના તેલ અને ઇક્વિટી સોદા કરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં આંતરિક વેપાર અંગે ચિંતા ઉભી થઈ હતી.
ઈરાન પરના હુમલાના નિષ્ફળ જવાના માત્ર 15 મિનિટ પહેલા તેલના ભાવમાં ઘટાડો અને શેરબજારમાં વધારાની આગાહી કરતા મોટા દાવ લગાવવામાં આવ્યા હતા. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ ક્ષેત્રના વેપારીઓ અને રોકાણકારોએ ટ્રમ્પની જાહેર જાહેરાત પહેલાં જ તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો અને શેરબજારમાં વધારાની આગાહી કરી હતી. પછી, જ્યારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ ઈરાન હુમલાની જાહેરાત કરી અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ શેર કરી, ત્યારે આગાહી મુજબ તેલના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો, જ્યારે વિશ્વભરના બજારોમાં તેજી આવી.
એક અહેવાલ આપ્યો છે કે ન્યૂ યોર્ક સમય મુજબ સવારે 6:49થી 6:50 વાગ્યાની વચ્ચે વેપારીઓએ બ્રેન્ટ ક્રૂડ અને વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ ક્રૂડ (ડબલ્યુટીઆઇ ક્રૂડ) પર આશરે 580 મિલિયન ડોલરનો દાવ લગાવ્યો હતો. આ સોદા, જેમાં આશરે 6,200 કરારોનો સમાવેશ થાય છે, ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાની ઊર્જા સ્થળો પર હુમલો મુલતવી રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી તેના લગભગ 15 મિનિટ પહેલા કરવામાં આવ્યા હતા. આ સોદા મૂળભૂત રીતે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં ઘટાડા પર દાવ હતા, અને તે પછી તરત જ ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો હતો.
નિષ્ણાતો કહે છે કે આટલા મોટા પાયે સોદો, ખાસ કરીને મર્યાદિત સમયમર્યાદામાં, કોઈ ચોક્કસ મેક્રો ટ્રિગર્સ વિના, ખૂબ જ અસામાન્ય છે. જો કે, ટ્રમ્પના દાવાથી વિપરીત, ઈરાને તેને ખોટા સમાચાર ગણાવીને અમેરિકા સાથે કોઈપણ વાટાઘાટોનો ઇનકાર કર્યો. ઈરાની સમાચાર એજન્સી ફાર્સે અહેવાલ આપ્યો છે કે અમેરિકા સાથે સીધો કે મધ્યસ્થી દ્વારા કોઈ સીધો સંપર્ક થયો નથી.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટ્રુથસોશિયલ પર એક પોસ્ટ પોસ્ટ કરી જેમાં ઈરાન સાથે વાટાઘાટોનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં લખ્યું છે કે, મને એ જણાવતા આનંદ થાય છે કે છેલ્લા બે દિવસમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ખૂબ જ સારી વાટાઘાટો થઈ છે. ઈરાની ઉર્જા માળખા પર લશ્કરી કાર્યવાહી પાંચ દિવસ માટે સ્થગિત કરવામાં આવી રહી છે, જે સંભવિત રીતે તણાવ ઓછો થવાનો સંકેત આપે છે. આ પછી, અમેરિકા સહિત શેરબજારોએ સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપી, અને ઘણા ક્રેશ અચાનક બંધ થઈ ગયા.
ટ્રમ્પની પોસ્ટ અને તેલના શેરો પરના મોટા દાવ અંગે, એક રોકાણકારે કહ્યું, તમારે વિચારવું પડશે કે ટ્રમ્પની પોસ્ટના 15 મિનિટ પહેલા સ્ટોક ફ્યુચર્સ વેચવામાં કોણ આટલું સક્રિય રહ્યું હશે. બીજા એક વેપારીએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલું અસામાન્ય લાગતું હતું, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે કોઈ મોટો આર્થિક ડેટા અથવા સુધારાના કોઈ સંકેતો નહોતા. કોઈ પુરાવા નહોતા, છતાં આટલો મોટો દાવ લગવાવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આંતરિક વેપાર કે અન્ય ગેરરીતિના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી અને ન તો એ સ્પષ્ટ છે કે આ સોદા કોણે કર્યા, પછી ભલે તે એક કે અનેક બજાર ખેલાડીઓ દ્વારા થયા હોય.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર એક પોસ્ટમાં, ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા સાથે કોઈ વાતચીત થઈ નથી અને નાણાકીય અને તેલ બજારોમાં ચાલાકી કરવા માટે નકલી સમાચારનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.