થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુને વધુ ઉગ્ર બની રહ્યો છે. પહેલીવાર, સંઘર્ષમાં બંને પક્ષો વચ્ચે નાગરિકોના મૃત્યુના સત્તાવાર આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. થાઇ સેનાએ ગઈકાલે જણાવ્યું હતું કે કંબોડિયાની સરહદ પર ભારે લડાઈ દરમિયાન ત્રણ થાઇ નાગરિકો અને નવ સૈનિકોના મોત થયા હતા. કંબોડિયાએ પણ નવ લોકોના મોતની પુષ્ટિ કરી હતી. લડાઈ ફરી શરૂ થયા પછી થાઇલેન્ડમાં આ પહેલું નાગરિક મૃત્યુ છે. રવિવારે તાજેતરની મોટાપાયે લડાઈ એક અથડામણ સાથે શરૂ થઈ હતી જેમાં બે થાઇ સૈનિકો ઘાયલ થયા હતા અને જુલાઈમાં યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા પાંચ દિવસની લડાઈને સમાપ્ત કરવા માટે લાગુ કરાયેલ યુદ્ધવિરામનો ભંગ થયો હતો.

બંને પક્ષો વચ્ચેનો વિવાદ સદીઓ જૂના પ્રાદેશિક દાવાઓ પર છે. તાજેતરની લડાઈમાં અત્યાર સુધીમાં લગભગ બે ડઝન લોકો માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે સરહદની બંને બાજુના લાખો લોકો વિસ્થાપિત થઈને કામચલાઉ આશ્રયસ્થાનોમાં અથવા સંબંધીઓના ઘરે ગયા છે. થાઈ લશ્કરના એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બુધવારે રાત્રે કંબોડિયાએ તોપખાના અને મોર્ટારથી થાઈ સ્થાનો પર હુમલો કર્યો, જેના કારણે થાઈ દળોએ સમાન ભારે શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરી દુશ્મન ટ્રકોનો નાશ કર્યો હતો.

કંબોડિયાના સત્તાવાર ઓનલાઈન ન્યૂઝ પોર્ટલે અહેવાલ આપ્યો છે કે ગઈકાલે સવારે પણ તોપમારો ચાલુ હતો. આ લડાઈએ આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાઓ ઉભી કરી છે. પોપ લીઓ 14, બુધવારે વેટિકન ખાતે એક સભાને સંબોધતા, કહ્યું કે તેઓ નવી લડાઈના સમાચારથી ખૂબ જ દુઃખી છે. નાગરિકો સહિત હત્યાઓ થઈ છે અને હજારો લોકોને તેમના ઘર છોડવાની ફરજ પડી છે. હું આ પ્રિય લોકો પ્રત્યે પ્રાર્થનામાં મારી નિકટતા વ્યક્ત કરું છું.

થાઇલેન્ડ-કંબોડિયા યુદ્ધ ફરી શરૂ કરવા અંગે ટ્રમ્પનું પહેલું નિવેદન બહાર આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ બંને પક્ષોને યુદ્ધવિરામ રિન્યૂ કરવા માટે સમજાવશે. જુલાઈમાં મૂળ યુદ્ધવિરામ મલેશિયા દ્વારા મધ્યસ્થી કરવામાં આવ્યો હતો અને ટ્રમ્પના દબાણ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેમણે વેપાર સુવિધાઓ કાપી નાખવાની ધમકી આપી હતી. ઓક્ટોબરમાં મલેશિયામાં એક પ્રાદેશિક શિખર સંમેલનમાં તેને વધુ વિગતવાર ઔપચારિક બનાવવામાં આવ્યું હતું. યુદ્ધવિરામ છતાં, બંને દેશોએ કડવો પ્રચાર યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું અને સરહદ પર નાની હિંસા ચાલુ રહી. કંબોડિયાએ ફરિયાદ કરી હતી કે યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યા ત્યારે થાઇલેન્ડે તેના 18 સૈનિકોને પાછા આપ્યા નથી. દરમિયાન, થાઇલેન્ડે વિરોધ કર્યો જ્યારે તેની સરહદ પર પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા સૈનિકો નવી સ્થાપિત લેન્ડમાઇન દ્વારા ઘાયલ થયા હતા.

થાઇલેન્ડનો આરોપ છે કે કંબોડિયાએ સુરંગો નાખી હતી. કંબોડિયા કહે છે કે તે 1999માં સમાપ્ત થયેલા તેના દાયકાઓથી ચાલતા ગૃહયુદ્ધના અવશેષો છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ગઈકાલે બંને નેતાઓ સાથે ફોન પર વાત કરશે અને તેમને ફરીથી લડાઈ બંધ કરવા માટે મનાવવાનો પ્રયાસ કરશે. બુધવારે પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું, મને લાગે છે કે હું તેમને લડાઈ બંધ કરવા માટે મનાવી શકું છું. બીજું કોણ કરી શકે છે? તેમણે વ્હાઇટ હાઉસ પાછા ફર્યા પછી વિશ્વભરમાં આઠ યુદ્ધો ઉકેલવાના તેમના અતિશયોક્તિપૂર્ણ દાવાને પણ પુનરાવર્તિત કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, ક્યારેક યુદ્ધ ફરીથી ભડકે છે અને મારે તે નાની આગને બુઝાવવી પડે છે.

ટ્રમ્પના તાજેતરના નિવેદન છતાં, અમેરિકાએ હજુ સુધી થાઇલેન્ડનો સંપર્ક કર્યો નથી, થાઇલેન્ડના વડાપ્રધાન અનુતિન ચાર્નવિરાકુલે ગઈકાલે બેંગકોકમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું. રાષ્ટ્રવાદી જાહેર ભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરતા, અનુતિને વારંવાર થાઇલેન્ડની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત ન થાય ત્યાં સુધી લડાઈ ચાલુ રાખવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. બુધવારે, તેમણે કંબોડિયા સાથે વાતચીતનો ઇનકાર કર્યો ન હતો, પરંતુ કહ્યું હતું કે તેઓ ટ્રમ્પના કહેવા પર આવું નહીં કરે.

બંને પક્ષોએ એકબીજા પર અસંખ્ય હુમલાઓ કર્યા છે. થાઇલેન્ડે લશ્કરી સ્થાપનોને નિશાન બનાવીને જેટ ફાઇટરનો ઉપયોગ કરીને હવાઈ હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે. કંબોડિયાએ 30-40 કિલોમીટરની રેન્જવાળા બીએમ-21 રોકેટ લોન્ચર્સ તૈનાત કર્યા છે. જાહેર પ્રસારણકર્તા થાઈપીબીએસના ડેટા અનુસાર, માર્યા ગયેલા ઓછામાં ઓછા છ થાઈ સૈનિકો રોકેટના ટુકડાથી અથડાયા હતા. થાઈ સૈન્યના ઉત્તરપૂર્વ કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે બુધવારે બપોર સુધીમાં, કંબોડિયન દળોએ 79 બીએમ-21 સાલ્વો (3,160 રોકેટ) છોડ્યા હતા, 122 વખત તોપખાનાનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને 63 વખત ડ્રોન બોમ્બનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સુરીન પ્રાંતમાં એક હોસ્પિટલ ખાલી કરાવવી પડી હતી. કારણ કે રોકેટ 500 મીટર દૂર પડ્યા હતા. થાઈ સૈન્યએ એમ પણ કહ્યું હતું કે તેણે પ્રેહ વિહાર મંદિરને જોતી ટેકરી પર કંબોડિયન-હાલ્ડ હાઇ-રાઇઝ ક્રેનનો નાશ કર્યો હતો કારણ કે તેમાં લશ્કરી કમાન્ડ અને નિયંત્રણ માટે ઇલેક્ટ્રોનિક અને ઓપ્ટિકલ સાધનો રાખવામાં આવ્યા હતા.

થાઈ સૈન્યએ ગઈકાલે અહેવાલ આપ્યો હતો કે અત્યાર સુધીમાં નવ સૈનિકો અને ત્રણ નાગરિકો માર્યા ગયા છે (નાગરિકો સ્થળાંતર દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યા હતા), અને 120થી વધુ સૈનિકો ઘાયલ થયા છે. કંબોડિયાએ કહ્યું કે તેના નવ નાગરિકો માર્યા ગયા છે (એક શિશુ સહિત) અને 46 ઘાયલ થયા છે. યુનેસ્કોએ બુધવારે વિશ્વ ધરોહર સ્થળ, પ્રીહ વિહાર મંદિર, વિવાદના કેન્દ્રમાં એક પ્રાચીન મંદિર, આસપાસની લડાઈ અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

બંને પક્ષો વચ્ચેના યુદ્ધને ધ્યાનમાં રાખીને, યુનેસ્કોએ કહ્યું, પરિસ્થિતિ પરવાનગી આપે કે તરત જ અમે સાંસ્કૃતિક સંપત્તિના રક્ષણ અને જરૂરી બચાવ પગલાં માટે તકનીકી સહાય પૂરી પાડવા તૈયાર છીએ. દરમિયાન, યુનેસ્કોએ હિન્દુ મંદિરોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા હાકલ કરી હતી. થાઈ-કંબોડિયન સરહદ વિવાદ સદીઓ જૂની પ્રાદેશિક દાવાઓ પરની દુશ્મનાવટમાં મૂળ ધરાવે છે. મુખ્ય વિવાદ ફ્રેન્ચ વસાહતી શાસન દરમિયાન દોરવામાં આવેલા 1907ના નકશા પર છે, જેને થાઈલેન્ડ અચોક્કસ માને છે. 1962માં, આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલયે મંદિર કંબોડિયાને આપ્યું, એક નિર્ણય જે હજુ પણ ઘણા થાઈ લોકોને ગુસ્સે કરે છે. 

મોટી સંખ્યામાં થાઇ નાગરિકો બેઘર

આ અથડામણોને કારણે આશરે 200,000 થાઇ નાગરિકો વિસ્થાપિત થયા છે, જેમણે શરણાર્થી શિબિરોમાં આશરો લીધો છે. સુરસંતે એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે ત્રણ શરણાર્થીઓ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે, અને અત્યારસુધીમાં કુલ 849 શરણાર્થી શિબિરો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. લગભગ 200 હોસ્પિટલો અને ક્લિનિક્સને વિવિધ અંશે અસર થઈ છે. થાઈલેન્ડના સેકન્ડ આર્મી એરિયા કમાન્ડે ગુરુવારે એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે અથડામણો હજુ પણ ચાલુ છે, અને કંબોડિયન દળો થાઈલેન્ડના ઉબોન રત્ચાથાની અને સિસાકેટ પ્રાંતોમાં અનેક સ્થળોએ ગોળીબાર કરી રહ્યા છે. દુશ્મનાવટમાં સતત વધારો લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ તરફ દોરી શકે છે.