અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ સમજુતીના ૧૪ મુદ્દા

1. યુદ્ધ તાત્કાલિક અને કાયમી ધોરણે બંધ કરવામાં આવશે.

૨. અમેરિકા ઈરાનની આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરશે નહીં.

3.અમેરિકા તેનો દરિયાઈ નાકાબંધી હટાવશે, અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ 30 દિવસની અંદર શિપિંગ માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવશે.

૪. ઈરાનની આસપાસના વિસ્તારોમાંથી યુએસ દળો પાછા ખેંચી લેશે.

૫. ઈરાની તેલ પરના પ્રતિબંધો હળવા કરવામાં આવશે, અને ઈરાન તેની તેલની કમાણીનો ઉપયોગ કરી શકશે.

૬. યુએસ અને તેના સાથી દેશો ઈરાનના પુનર્નિર્માણ માટે 300 બિલિયન ડોલરની સહાય પૂરી પાડશે.

૭. બંને દેશો વચ્ચે આગામી 60 દિવસ સુધી વાતચીત ચાલુ રહેશે, જેમાં પરમાણુ કાર્યક્રમ અને પ્રતિબંધો પર ચર્ચા થશે.

૮. ઈરાન પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ હેઠળ વચન આપશે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં.

૯. વાર્તા દરમિયાન અમેરિકા કોઈ નવા પ્રતિબંધો લાદશે નહીં.

૧૦. વાર્તા દરમિયાન અમેરિકા ઈરાન સામે કોઈ નવી લશ્કરી કાર્યવાહી કરશે નહીં.

૧૧. ઇરાનની સ્થગિત 24 બિલિયન ડોલરની સંપત્તિ તબક્કાવાર પરત કરવામાં આવશે. જેમાંથી અડધા માનતાના પહેલાં આપી દેવાશે.

૧૨. કરારના પાલન પર દેખરેખ રાખવા માટે એક સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

૧૩. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા અંતિમ કરારની મંજૂરી મેળવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે.

૧૪. ઇરાનના મિસાઇલ કાર્યક્રમ અને તેના સમર્થિત પ્રોક્સી સંગઠનોને લગતા મુદ્દાઓ આ વાટાઘાટોનો ભાગ રહેશે નહીં.

કયા મુદ્દાઓ વણઉકેલાયેલા રહે છે?

પરમાણુ કાર્યક્રમ પરના કરારમાં જણાવાયું છે કે ઇરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને દૂર કરવામાં આવશે અને કડક દેખરેખ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. યુએસ અધિકારીઓ કહે છે કે આ મધ્ય પૂર્વમાં લાંબા ગાળાની શાંતિમાં ફાળો આપશે. જો કે, આ મુદ્દા પર બંને દેશોના નિવેદનો અલગ અલગ છે.

યુએસ પક્ષનું કહેવું છે કે યુરેનિયમનો નાશ કરવામાં આવશે, જ્યારે ઇરાનનું કહેવું છે કે તેને તેના પોતાના દેશમાં ઓછા સમૃદ્ધ સ્વરૂપમાં સંગ્રહ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ કરાર હજુ સુધી અંતિમ શાંતિ કરાર નથી. તે એક પ્રારંભિક કરાર છે, જે પછી આગામી 60 દિવસમાં વિગતવાર વાટાઘાટો દ્વારા અનુસરવામાં આવશે. ઈરાનના નાયબ વિદેશ પ્રધાન કાઝેમ ઘરીબાદીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ઈરાન પહેલા જોશે કે અમેરિકા અંતિમ કરાર પર આગળ વધતા પહેલા પોતાના વચનો પૂરા કરે છે કે નહીં.​​​​​​​

શું ટ્રમ્પ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ જશે?

યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે જણાવ્યું છે કે તેઓ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં હસ્તાક્ષર સમારોહમાં હાજરી આપી શકે છે. તેમણે એવો પણ સંકેત આપ્યો હતો કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ છેલ્લી ઘડીએ સમારોહમાં આવી શકે છે. જોકે, સુરક્ષા ચિંતાઓ અને ફ્રાન્સમાં જી7 સમિટને કારણે, હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.

યુએસ ગુપ્ત સેવા સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિને વિદેશમાં યોજાતા કાર્યક્રમોમાં એકસાથે મોકલવાનું ટાળે છે. આ સુરક્ષા કારણોસર કરવામાં આવે છે. તેથી, ટ્રમ્પ અથવા જે.ડી. વાન્સમાંથી ફક્ત એક જ યુએસ-ઈરાન કરારના હસ્તાક્ષર સમારોહમાં હાજરી આપી શકે છે; બંને એકસાથે હાજરી આપે તેવી શક્યતા ઓછી છે.