અવિશ્ર્વાસ, અનિશ્ર્ચિતતા વચ્ચે ઈરાન-અમેરિકા શાંતિમંત્રણા

ઈરાન વાતચીત માટે જ જીવિત: ટ્રમ્પ

વાટાઘાટો પહેલા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું કે ઈરાન પાસે કોઈ વિકલ્પ ની અને તે ફક્ત વાતચીત કરવા માટે જ જીવંત છે. કોઈપણ કિંમતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવો જ પડશે. ઈરાનીઓને કદાચ ખ્યાલ નથી કે તેમની પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોનો ઉપયોગ કરીને દુનિયાને ડરાવવા સિવાય બીજું કોઈ કાર્ડ બચ્યું નથી.જો તેઓ આજે જીવિત છે, તો તે ફક્ત વાત કરવા માટે જ છે.

પોતાની જ સેના સો લડીને પાકિસ્તાન આવ્યા ગાલિબાફ

પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ થાય તે પહેલાં, ઈરાનમાં ઊંડો તિરાડ ઉભરી આવી છે. ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફ, તેમની પોતાની સેના, ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના વર્તમાન નેતૃત્વ સાથે સંઘર્ષ હોવા છતાં, ગઈકાલે રાત્રે એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરીને ઇસ્લામાબાદ પહોંચ્યા. જોકે, પાકિસ્તાન જતા પહેલા, વાટાઘાટ ટીમના સભ્યો અંગે ટોચના અધિકારીઓમાં તીવ્ર મતભેદો ઉભા યા છે.  

ઇસ્લામાબાદમાં યોજાનારી યુએસ-ઈરાન વાટાઘાટો પહેલા તેહરાને કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ૭૦ સભ્યોના વિશાળ પ્રતિનિધિમંડળ સાથે પાકિસ્તાન પહોંચેલા ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો વોશિંગ્ટન તેની પૂર્વશરતો સ્વીકારે તો જ વાટાઘાટો આગળ વધશે. પાકિસ્તાન દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલી આ બેઠક પર દુનિયાની નજર છે. જેડી વેંસ જોકે મંત્રણાના સમય સુધી ઓઅકિસ્તન પહોંચ્યા નહોતા એટલે વાટાઘાટો મોળી પડી હતી.

ઇસ્લામાબાદ શાંતિ મંત્રણા પહેલા ઇરાને અમેરિકા સમક્ષ મહત્વપૂર્ણ શરતો મૂકી છે. ઇરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધવિરામ કરારમાં સંમત યેલી બે શરતો હજુ સુધી લાગુ કરવામાં આવી ની. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આમાં લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ અને ઈરાનની જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓ પરના પ્રતિબંધો હટાવવાનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, અમેરિકાએ હજુ સુધી આ શરતો પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી. બાઘર ગાલિબાફ પાકિસ્તાનમાં ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ પણ કરશે.

મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે એક્સ પર લખ્યું, બંને પક્ષો વચ્ચે પરસ્પર કરાર દ્વારા સંમત થયેલા બે પગલાં હજુ સુધી લાગુ થયા નથી. લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ અને વાટાઘાટો શરૂ થાય તે પહેલાં ઈરાનની જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિ પરત કરવી. વાટાઘાટો શરૂ થાય તે પહેલાં આ બે મુદ્દાઓ પૂર્ણ કરવા આવશ્યક છે. તેમના નિવેદની પાકિસ્તાનમાં ઇસ્લામાબાદ શાંતિ કરાર પર પણ પડછાયો પડ્યો છે. એવી આશંકા છે કે જો આ શરતો પૂરી નહીં થાય, તો ઈરાન ઇસ્લામાબાદ શાંતિ વાટાઘાટોનો બહિષ્કાર કરી શકે છે.

નેતન્યાહુનો ફોજદારી કેસ રવિવારે ફરી શરૂ થશે. લેબનોન સહિત સમગ્ર પ્રદેશમાં યુદ્ધવિરામ તેમની કેદને ઝડપી બનાવશે. જો અમેરિકા નેતન્યાહૂને રાજદ્વારી છોડી દેવાની મંજૂરી આપીને તેની અર્થવ્યવસ્થાનો નાશ કરવા માંગે છે, તો તે આખરે તેમનો નિર્ણય હશે. અમારું માનવું છે કે આ એક મૂર્ખ પગલું હશે, પરંતુ અમે તેના માટે તૈયાર છીએ.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બે અઠવાડિયાનો યુદ્ધવિરામ બુધવારથી અમલમાં આવ્યો, અને આ અઠવાડિયાના અંતમાં પાકિસ્તાનના ઇસ્લામાબાદમાં શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ વાની છે. મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે ઈરાની પક્ષનું નેતૃત્વ ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ કરશે. ઇઝરાયલે જણાવ્યું છે કે યુદ્ધવિરામમાં લેબનોનમાં સંઘર્ષ શામેલ ની, જેનો દાવો ઈરાન અને મધ્યસ્થી પાકિસ્તાન દ્વારા વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યાના થોડા કલાકો પછી, ઇઝરાયલે શરૂ કર્યું લેબનોન પર મોટો હુમલો, જેમાં ૩૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા અને ૧,૧૦૦ થી વધુ ઘાયલ થયા.