યુએઈ અચાનક અમેરિકાને છોડીને ચીનના ખોળામાં કેમ બેસી ગયું?
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધે માત્ર બોમ્બ અને મિસાઇલો દ્વારા વિનાશ જ નથી કર્યો, પરંતુ હવે તે વિશ્વના સૌથી ધનિક દેશોમાંના એક સંયુક્ત આરબ અમીરાત ના ખજાના સુધી પહોંચી ગયું છે. હકીકતમાં, યુએઈએ તેની અર્થવ્યવસ્થાને પતનથી બચાવવા માટે અમેરિકા પાસેથી ખૂબ જ ખાસ ‘આર્થિક જીવનરેખા’ ની વિનંતી કરી છે. પરંતુ વાર્તા ત્યાં સમાપ્ત થતી નથી. વાસ્તવિક વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે અમીરાતના અધિકારીઓએ અમેરિકાને સંકેત આપ્યો કે જો તેમને ડોલર સહાય નહીં મળે, તો તેઓ ચીની યુઆનમાં તેલ વેચવા માટે મજબૂર થઈ શકે છે. આ પગલાથી વોશિંગ્ટનના અધિકારીઓ પુનર્વિચાર કરી રહ્યા છે.
વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલમાં તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, યુએઈને ડર છે કે જો ઈરાન સાથેનો આ સંઘર્ષ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો તેની તેલ આવક સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધી, જેમાંથી વિશ્વનું મોટાભાગનું તેલ પસાર થાય છે, તેના કારણે અમીરાતના ટેન્કરો પસાર થતા રોકાયા છે. જ્યારે તેલ અને ગેસ વેચાતો નથી, ત્યારે ડોલરનો પ્રવાહ આવશે નહીં. તેના ચલણ, દિરહામને સ્થિર કરવા અને તેના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારને બચાવવા માટે, યુએઈ એ યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટ સાથે ગુપ્ત ચર્ચા શરૂ કરી છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે યુએસ તેમને ચલણ સ્વેપ લાઇન પ્રદાન કરે, એક સિસ્ટમ જે તેમને જરૂર પડ્યે ઝડપી અને સસ્તામાં ડોલર મેળવવાની મંજૂરી આપે.
ગયા અઠવાડિયે વોશિંગ્ટનમાં થયેલી બેઠકોમાં, યુએઈ સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર ખાલિદ મોહમ્મદ બાલામાએ યુએસ અધિકારીઓને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે તેઓ અત્યાર સુધી યુદ્ધની અસરોનો સામનો કરી ચૂક્યા છે, પરંતુ ભવિષ્ય માટે બેકઅપની જરૂર છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ કોઈપણ મોટા સંકટ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર રહેવા માંગે છે. જો કે, આ ચર્ચાઓ દરમિયાન, તેમણે રાજદ્વારી પગલું ભર્યું. તેમણે યુએસ અધિકારીઓને કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ઈરાન પર હુમલો કરવાના નિર્ણય પછી યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, તેમના નુકસાનની ભરપાઈ કરવામાં મદદ કરવાની જવાબદારી અમેરિકાની છે. તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો કે જો ડોલરની અછત હશે, તો તેઓ ચીન સાથે હાથ મિલાવવા માટે મજબૂર થશે. આ તે જગ્યા છે જ્યાં અમેરિકાની ચિંતા વધે છે. વિશ્વભરમાં ડોલરનું પ્રભુત્વ એ હકીકતને કારણે છે કે મોટાભાગના તેલનો ડોલરમાં વેપાર થાય છે.
જો યુએઈ જેવો મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશ યુઆનમાં વ્યવહાર કરવાનું શરૂ કરશે, તો ડોલરની વૈશ્વિક શક્તિને ભારે નુકસાન થશે. તેથી, એવું માનવામાં આવે છે કે આ યુએઈ તરફી એક છુપી ચેતવણી છે. તેઓ જાણે છે કે અમેરિકા ક્યારેય ગલ્ફ દેશો ચીનની નજીક ન આવે તેવું ઇચ્છશે નહીં, તેથી તેમણે પોતાનો ટેકો મેળવવા માટે ચીનનું નામ લીધું છે. યુએઈ માટે આ ચિંતા વાજબી છે. યુદ્ધવિરામ પહેલા, ઈરાને યુએઈ પર આશરે ૨,૮૦૦ ડ્રોન અને મિસાઈલ છોડ્યા હતા. જોકે આમાંથી મોટાભાગનાને હવામાં તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા, તેનાથી રોકાણકારોમાં ભય પેદા થયો છે. દુબઈ અને અબુ ધાબી જેવા શહેરો, જે વિશ્વના નાણાકીય કેન્દ્રો માનવામાં આવે છે, નાણાકીય બહાર જવાના જોખમમાં છે.
