ભારતના વિવિધ શહેરોમાંથી LPG ગેસની અછતના અહેવાલો આવી રહ્યા છે. લાંબી કતારો અને રેસ્ટોરન્ટ બંધ કરવાની ફરજ પડી છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર બુક કરાવવા મુશ્કેલ છે અને જો તેઓ બુક કરાવવામાં સફળ થાય તો પણ સપ્લાયમાં વિલંબની ફરિયાદો છે. સરકાર કહે છે કે તેણે આ કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે પ્રયાસો વધુ તીવ્ર બનાવ્યા છે. ગેસનો પુરવઠો હવે યુએસ અને નોર્વે જેવા દેશોમાંથી મેળવવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી, ભારત ફક્ત ગલ્ફ દેશો પર આધાર રાખતું હતું. ગેસ કટોકટી હાલમાં ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં લાખોનો વધારો થયો છે.
દેશના લગભગ 98 ટકા ઘરોમાં હવે LPG ઉપલબ્ધ છે. વધુમાં, ઝડપી ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે ઉત્પાદન સહિત વિવિધ વ્યવસાયોમાં ગેસની જરૂરિયાત વધી છે. ભારતની માંગ સતત વધી છે, પરંતુ સ્થાનિક ઉત્પાદન સ્થિર રહે છે. પરિણામે, આયાત પર નિર્ભરતા નોંધપાત્ર છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારત તેના LPG વપરાશના 60% આયાત કરે છે. આ આયાતનો 90% હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી આવે છે, જે ઈરાનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધથી પ્રભાવિત છે. આ કટોકટી વચ્ચે, સરકારે તમામ રિફાઇનરીઓને LPG ઉત્પાદન 25% વધારવાનો આદેશ આપ્યો છે.
હવે, ભારતના આયાત પૂલની વાત કરીએ તો, તેમાં ગલ્ફ દેશોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના LNG અને LPG આયાતનો મુખ્ય ભાગ સાઉદી અરેબિયા, કતાર, UAE, ઓસ્ટ્રેલિયા, નાઇજીરીયા, ઓમાન અને અંગોલાથી આવે છે. અહીંથી 90% પુરવઠો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવે છે, જેના પર ઈરાન સતત હુમલો કરી રહ્યો છે. વધુમાં, ઈરાન કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને UAE પર પણ હુમલો કરી રહ્યું છે, જેના પરિણામે ત્યાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે. આ પરિસ્થિતિને વધુ વણસે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયાથી ગેસ માટેનો એક અલગ માર્ગ રાહતની આશા
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વધુને વધુ ભારતનું ભાગીદાર બન્યું છે. આપણે ત્યાંથી ગેસ આયાત વધારી શકીએ છીએ, પરંતુ આ તાત્કાલિક શક્ય નથી, અને માર્ગ એ જ રહે છે. દરમિયાન, ઓસ્ટ્રેલિયા નોંધપાત્ર રાહત આપી શકે છે, અને સરકાર આ મુદ્દાને ઉકેલવા માટે કામ કરી રહી છે. ઓસ્ટ્રેલિયાનો પુરવઠો એન્નોર અને ધામરાથી આવે છે. એન્નોર ચેન્નાઈ નજીક એક બંદર છે, જ્યારે ધામરા ઓડિશામાં સ્થિત છે. આમ, તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંકટની બહાર છે. આનાથી થોડી રાહત મળી શકે છે. વધુમાં, ગેસ પુરવઠાનું આ વૈવિધ્યકરણ ભવિષ્યમાં ઉપયોગી થશે. ઉર્જા સંસાધનો માટે થોડા દેશો પર વધુ પડતી નિર્ભરતા ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.