મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (Mutual Fund) માં એસઆઈપી (SIP - સુવ્યવસ્થિત રોકાણ યોજના) આજે ભારતમાં રોકાણકારો માટે સૌથી લોકપ્રિય અને સુરક્ષિત રસ્તો બની ચૂકી છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તમારે રોકાણ કરવા માટે કોઈ મોટી રકમની જરૂર નથી હોતી; તમે દર મહિને માત્ર ૫૦૦ કે ૧,૦૦૦ રૂપિયા જેવી નાની રકમ બચાવીને પણ લાંબા ગાળે એક મોટું ભંડોળ (Fund) તૈયાર કરી શકો છો.

આજે દેશના લાખો મધ્યમ વર્ગના પરિવારો દર મહિને ૧,૦૦૦ રૂપિયાની એસઆઈપી કરી રહ્યા છે. તેવામાં દરેક નાના રોકાણકારના મનમાં એક પ્રશ્ન ચોક્કસ થાય છે કે, ‘જો હું દર મહિને માત્ર ૧,૦૦૦ રૂપિયાનું રોકાણ કરું, તો મને ૫ લાખ રૂપિયાનું ભંડોળ બનાવવામાં કેટલો સમય લાગશે?’

જો તમે દર મહિને ₹૧,૦૦૦ ની બચત કરો છો, તો બજારની અલગ-અલગ સ્થિતિ અને મળનારા રિટર્નના આધારે તમારો ધ્યેય કેટલા વર્ષમાં પૂરો થશે તેની ગણતરી નીચે મુજબ છે:

01. ૧૨% ના સરેરાશ વળતર પર કૅલ્ક્યુલેશન
જો તમે લાંબા ગાળા માટે કોઈ સ્ટેબલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરો છો અને તમને વાર્ષિક સરેરાશ ૧૨ ટકા વળતર મળે છે, તો ૫ લાખ રૂપિયાનું ભંડોળ તૈયાર કરવામાં તમને આશરે ૧૫ વર્ષ નો સમય લાગશે.

તમારું કુલ રોકાણ: આ ૧૫ વર્ષમાં તમારી જેબમાંથી માત્ર ₹૧,૮૦,૦૦૦ નું રોકાણ થશે.

મળનારું વળતર: કમ્પાઉન્ડિંગની મદદથી તમને ₹૩,૨૦,૦૦૦ થી વધુ રકમ માત્ર વ્યાજ અને રિટર્ન તરીકે મળશે. ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં લાંબા ગાળે ૧૨ ટકા રિટર્ન મેળવવું એક સંતુલિત આંકડો માનવામાં આવે છે.

02. ૧૫% ના આકર્ષક વળતર પર કૅલ્ક્યુલેશન
જો તમે પસંદ કરેલા ફ્લેક્સી કેપ અથવા મિડકેપ ફંડ્સનું પ્રદર્શન ઘણું સારું રહે છે અને તમને વાર્ષિક સરેરાશ ૧૫ ટકા વળતર મળે છે, તો ૫ લાખ રૂપિયાનો ટાર્ગેટ માત્ર ૧૩ વર્ષ અને ૩ મહિના માં હાંસલ કરી શકાય છે.

તમારું કુલ રોકાણ: આ સમયગાળા દરમિયાન તમારું કુલ રોકાણ આશરે ₹૧,૫૯,૦૦૦ થશે, જ્યારે બાકીની મોટી રકમ તમને વળતર સ્વરૂપે મળશે.

03. ૨૦% ના હાઈ-રિસ્ક વળતર પર કૅલ્ક્યુલેશન
જો બજારમાં તેજી રહે અને ફંડ ખૂબ જ શાનદાર પ્રદર્શન કરીને વાર્ષિક ૨૦ ટકા જેટલું ઊંચું વળતર આપે, તો ૫ લાખ રૂપિયાનું ભંડોળ માત્ર ૧૧ વર્ષ અને ૨ મહિના માં જ તૈયાર થઈ શકે છે.

તમારું કુલ રોકાણ: આ દરમિયાન તમારું રોકાણ ફક્ત ₹૧,૩૪,૦૦૦ ની આસપાસ થશે અને ₹૩.૫ લાખથી વધુની રકમ કમ્પાઉન્ડિંગથી બનશે. જોકે, ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે લાંબા ગાળા સુધી સતત ૨૦ ટકા રિટર્ન મળવું સરળ નથી હોતું અને આમાં જોખમ (Risk) નું પ્રમાણ પણ ઘણું વધારે હોય છે.

કમ્પાઉન્ડિંગ (Compounding) ની અદભુત શક્તિ
એસઆઈપી રોકાણમાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ચક્રવૃદ્ધિની તાકાત એટલે કે કમ્પાઉન્ડિંગ ભજવે છે. વળતરમાં માત્ર ૩% થી ૫% નો સામાન્ય તફાવત પણ તમારા નાણાકીય લક્ષ્ય સુધી પહોંચવાના સમયને ૨ થી ૪ વર્ષ જેટલો ઘટાડી દે છે. આ જ કારણે ૧૨ ટકા અને ૨૦ ટકા રિટર્ન વચ્ચે સમયગાળામાં આશરે ૪ વર્ષનો મોટો તફાવત જોવા મળે છે.

રોકાણકારો માટે ખાસ નોંધ અને સલાહ
શેરબજાર આધારિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં વળતર ક્યારેય પણ ગેરંટીડ (Guaranteed) હોતું નથી. તે બજારની વધ-ઘટ, દેશની આર્થિક સ્થિતિ અને ફંડ મેનેજરના પ્રદર્શન પર આધાર રાખે છે. ટૂંકા ગાળામાં તમારું રિટર્ન ઓછું અથવા માઈનસ (નકારાત્મક) પણ થઈ શકે છે.

તેથી એસઆઈપી શરૂ કરતી વખતે માત્ર વધુ વળતર આપતા ફંડ્સ પાછળ ભાગવાને બદલે પોતાના નાણાકીય લક્ષ્યોને નક્કી કરી, યોગ્ય ફંડની પસંદગી કરવી જોઈએ. બજારના ઘટાડાથી ડર્યા વગર લાંબા ગાળા સુધી રોકાણ જાળવી રાખવું એ જ સંપત્તિ નિર્માણ (Wealth Creation) ની સાચી અને સફળ ચાવી છે.