પીઇટીએન (પેન્ટારીથ્રિટોલ ટેટ્રાનાઇટ્રેટ) એ સેમટેક્સનો મુખ્ય ઘટક છે અને તે નાઇટ્રોગ્લિસરિન જેવા જ રાસાયણિક ગ્રુપનો છે. તેને ખૂબ જ શક્તિશાળી વિસ્ફોટક માનવામાં આવે છે અને આતંકવાદીઓ દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કારણ કે તેના રંગહીન સ્ફટિકો શોધવા મુશ્કેલ છે. અન્ય રસાયણોની તુલનામાં, પીઇટીએનની ખૂબ ઓછી માત્રા પણ મોટો વિસ્ફોટ કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2010 ના નિષ્ફળ ટ્રાન્સએટલાન્ટિક એર ફ્રેઇટ બોમ્બ પ્લોટમાં આવા પદાર્થ છુપાયેલા હતા.

માત્ર 100 ગ્રામ પીઇટીએન પણ કારનો નાશ કરી શકે

એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પીઇટીએન ખૂબ સ્થિર છે થોડી ગરમી અથવા હલન ચલનના કારણે સળગાવી સળગી શકે છે અથવા વિસ્ફોટ કરી શકે છે; લગભગ 100 ગ્રામ પણ કારનો નાશ કરી શકે છે. પીઇટીએન અથવા સેમટેક્સને શેલ અથવા શેલની જરૂર નથી. આ સામગ્રી પોતે વિસ્ફોટ કરવા માટે પૂરતી છે. બીજી બાજુ એમોનિયમ નાઇટ્રેટ ઇંધણ તેલના વિસ્ફોટથી સુપરસોનિક શોક તરંગ ઉત્પન્ન થાય છે, જે ખૂબ જ ઊંચી ઉર્જા છોડે છે અને શક્તિશાળી વિસ્ફોટ ઉત્પન્ન કરે છે.

બોમ્બને સક્રિય કરવા માટે નાની બટન બેટરીનો ઉપયોગ થયો હોય શકે

સૂત્રો કહે છે કે થોડા દિવસોમાં સ્પષ્ટ થઈ જશે કે આ વિસ્ફોટમાં કઈ વિસ્ફોટક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તપાસકર્તાઓ માને છે કે કારમાં યોગ્ય ડિટોનેશન સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી હતી અને તેમાં ઉચ્ચ કક્ષાના વિસ્ફોટકો લોડ કરવામાં આવ્યા હતા. બોમ્બને સક્રિય કરવા માટેનું સર્કિટ ઘડિયાળ અને તેની નાની બટન બેટરીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવ્યું હોઈ શકે છે.

બે વર્ષથી ચાલી રહ્યું હતું બ્લાસ્ટનું ષડ્યંત્ર

તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઉમર, મુઝમ્મિલ અને અદીલ લગભગ બે વર્ષથી એમોનિયમ નાઈટ્રેટ જેવા ખાતર આધારિત વિસ્ફોટકોનો સંગ્રહ કરી રહ્યા હતા. તેમનો ઉદ્દેશ્ય જૈશ-એ-મોહમ્મદના નિર્દેશ પર દેશભરમાં મોટા પાયે આતંકવાદી હુમલાઓ કરવાનો હતો. ડૉ. મુઝમ્મિલ, અદીલ અને શાહીનની અગાઉ ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા પોલીસ સાથે સંકલનમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસે ધરપકડ કરી હતી. જોકે, ડૉ. ઉમર, જે તે સમયે અલ-ફલાહ મેડિકલ કોલેજમાં ભણાવતા હતા, ભાગી જવામાં સફળ રહ્યા હતા અને હવે તેમના પર લાલ કિલ્લા નજીક થયેલા શંકાસ્પદ કાર બોમ્બ વિસ્ફોટમાં સંડોવણી હોવાની શંકા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઉમરે એક આઈ-20 કારમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટ અને ડેટોનેટર જેવા કોમર્શિયલ વિસ્ફોટકો લોડ કર્યા હતા.

કાશ્મીરી ડોક્ટરો અગાઉ પણ આતંકી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હતા

આ પહેલી વાર નથી જ્યારે કોઈ કાશ્મીરી ડોક્ટર આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવાનું જાણવા મળ્યું હોય. નવેમ્બર 2023 માં, જમ્મુ અને કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિન્હાએ શ્રીનગરની એસએમએચએસ હોસ્પિટલના મેડિસિનના સહાયક પ્રોફેસર ડૉ. નિસાર ઉલ હસનને આતંકવાદી સંગઠનો સાથેના સંબંધો બદલ બરતરફ કર્યા હતા.

મૌલવીઓ શિક્ષિત યુવાનોને કટ્ટરપંથી બનાવી રહ્યા હતા

તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે ફરીદાબાદ અને દિલ્હીમાં દરોડામાં ઘણા મૌલવીઓના નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો હતો જે શિક્ષિત યુવાનો અને વ્યાવસાયિકોને કટ્ટરપંથી બનાવી રહ્યા હતા. આમાં શોપિયાના રહેવાસી મૌલવી ઇરફાન અહેમદ વાગેનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે પાકિસ્તાન સ્થિત જૈશ હેન્ડલર ઉમર બિન ખત્તાબ ઉર્ફે હરજુલ્લાહ સાથે સીધા સંપર્કમાં હતો.

કારમાં ત્રણ નહિ પણ એક જ વ્યક્તિ હોવાની સ્પષ્ટતા

શરૂઆતમાં એવું માનવામાં આવતું હતું કે વિસ્ફોટ સમયે કારમાં ત્રણ લોકો હતા, પરંતુ હવે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે કારમાં ફક્ત ઉમર જ હતો. આતંકવાદી મોડ્યુલ પકડાયા પછી તે ફરાર હતો. પોલીસ તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે લગભગ ત્રણ કલાક સુધી કારમાં રાહ જોતી વખતે, તેણે ફરીદાબાદમાં સહયોગીઓની ધરપકડ વિશે માહિતી માટે ઇન્ટરનેટ પર શોધ કરી. તપાસકર્તાઓને ઓમરના વાહનના સ્થાનો વિશે 11 કલાકની માહિતી મળી છે.​​​​​​​

સહારનપુર કનેક્શન: ડૉ. આદિલની ઓળખ પર મોડ્યુલનો પર્દાફાશ

આતંકવાદી નેટવર્ક સહારનપુરના ડૉ. આદિલ સુધી પહોંચ્યું, જેની તાજેતરમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસે સહારનપુરમાં ધરપકડ કરી હતી. આદિલની માહિતીના આધારે ડૉ. મુઝમ્મિલ શકીલની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તપાસ એજન્સીઓ હવે આદિલ, મુઝમ્મિલ, શાહીન અને પરવેઝ વચ્ચેના સંગઠિત નેટવર્કની તપાસ કરી રહી છે. અંસાર ગઝવત-ઉલ-હિંદ સાથે પણ તેની કડી હોવાની શંકા છે. આ 'વ્હાઇટ-કોલર' મોડ્યુલ શિક્ષિત ડોકટરો દ્વારા કાર્યરત હતું જેઓ ભરતી અને ભંડોળનું સંચાલન કરતા હતા. વિસ્ફોટ બાદ, ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને જમ્મુ અને કાશ્મીર સહિત અનેક રાજ્યો હાઇ એલર્ટ પર છે. મેટ્રો સ્ટેશનો અને ભીડવાળા વિસ્તારોમાં ચેકિંગ વધારી દેવામાં આવ્યું છે.

ડૉ. શાહીન, જૈશ-એ-મોહમ્મદની મહિલા પાંખ, જમાત ઉલ-મોમિનતના વડા

લખનૌના રહેવાસી ડૉ. શાહીન, જૈશ-એ-મોહમ્મદની મહિલા પાંખ, જમાત ઉલ-મોમિનતના વડા હોવાનું કહેવાય છે. શાહીનને ભારતમાં પાકિસ્તાન સ્થિત જૈશ-એ-મોહમ્મદના વડા મસૂદ અઝહરની બહેન સાદિયા અઝહરના નેતૃત્વમાં આ પાંખનો વિસ્તાર કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. શાહીન કાનપુરમાં ગણેશ શંકર વિદ્યાર્થી મેડિકલ કોલેજમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર તરીકે કામ કરતી હતી પરંતુ 2013 માં ગાયબ થઈ ગઈ. 2015 માં ઝફર હયાત સાથે છૂટાછેડા લીધા પછી, તેણી ફરીદાબાદમાં અલ-ફલાહ યુનિવર્સિટીમાં જોડાઈ. 2021 માં, કાનપુર કોલેજે તેણીને બરતરફ કરી દીધી. તપાસમાં શાહીનના બેંક વ્યવહારો, કોલ રેકોર્ડ્સ અને દિલ્હીથી જમ્મુ અને લખનૌની મુસાફરીમાંથી ભંડોળ મેળવવાના સંકેતો મળ્યા.

ફોરેન્સિક ટીમોએ વિસ્ફોટ સ્થળ પરથી આશરે 42 નમૂનાઓ એકત્રિત કર્યા

ફોરેન્સિક ટીમોએ વિસ્ફોટ સ્થળ પરથી આશરે 42 નમૂનાઓ એકત્રિત કર્યા છે, અને તેનું પ્રયોગશાળામાં પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આમાં આઈ-20 કારના ટાયર, ચેસિસ, સીજીસી સિલિન્ડર અને બોનેટ, અન્ય અવશેષો અને પાવડરના નિશાનનો સમાવેશ થાય છે. આના વિશ્લેષણથી ઉપયોગમાં લેવાતી ઉચ્ચ-શક્તિવાળી વિસ્ફોટક સામગ્રીનો પ્રકાર નક્કી કરવામાં મદદ મળશે.