આજે સુપ્રીમ કોર્ટે મેટા અને વોટ્સએપને કડક ઠપકો આપ્યો. અહેવાલો અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતીયોના અંગત ડેટાનો દુરુપયોગ સહન કરવામાં આવશે નહીં. મેટા અને વોટ્સએપને ઠપકો આપતા કોર્ટે આજે એમ પણ કહ્યું કે જો તેઓ બંધારણનું પાલન ન કરી શકે તો તેઓ દેશ છોડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે કયા મામલે વોટ્સએપને આટલો કડક ઠપકો આપવામાં આવ્યો છે. ખરેખર, આ મામલો વોટ્સએપની નીતિ સાથે સંબંધિત છે. જેના પર સીસીઆઈએ વોટ્સએપ પર 213.14 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો હતો. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આજે મેટા અને વોટ્સએપને સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી શા માટે ઠપકો આપવો પડ્યો.
સમગ્ર વોટ્સએપ પોલિસીનો મુદ્દો શું છે?
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલ વોટ્સએપ કેસ 2021ની ગોપનીયતા નીતિ સાથે સંબંધિત છે. આ પોલિસી અપડેટમાં વોટ્સએપ યુઝર્સની વિગતો મેટા સાથે શેર કરવાનો ઉલ્લેખ હતો. વોટ્સએપે યુઝર્સને આ પોલિસી સ્વીકારવાનો કોઈ વિકલ્પ આપ્યો ન હતો. આ મામલાને 'પ્રભુત્વના દુરુપયોગ'નો કેસ માનીને, CCIએ વોટ્સએપ પર 213.14 કરોડ રૂપિયાનો ભારે દંડ ફટકાર્યો. જાન્યુઆરી 2025માં, NCLAT એ નિષ્કર્ષમાંથી એકાધિકારના દુરુપયોગના મુદ્દાને દૂર કર્યો પરંતુ દંડને યથાવત રાખ્યો. મેટાએ આ વિરોધાભાસ સામે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટ ડેટા શેરિંગ પર કડક
અહેવાલ મુજબ, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંતે ઓપ્ટ-આઉટ વિકલ્પ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, મેટા અને વોટ્સએપને પૂછ્યું, "બજારમાં અન્ય કોઈ વિકલ્પ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી, વપરાશકર્તા પાસે તમારી નીતિનો અનાદર કરવાનો વિકલ્પ કેવી રીતે છે? કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે તેઓ દેશના ગોપનીયતાના અધિકાર સાથે છેડછાડ કરી શકતા નથી. સીજેઆઈએ મેટા અને વોટ્સએપને ઠપકો આપતા કહ્યું, જો તમે બંધારણનું સન્માન કરી શકતા નથી તો દેશ છોડી દો. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી કંપનીઓ એફિડેવિટ નહીં આપે કે તેઓ ડેટાનો ઉપયોગ કરશે નહીં ત્યાં સુધી સુનાવણી આગળ વધશે નહીં.
CJIએ પોતાનો અનુભવ શેર કર્યો
અહેવાલ મુજબ, સુનાવણી દરમિયાન, CJIએ પોતાનો અનુભવ શેર કરતા સમજાવ્યું કે જો કોઈ બીમારી વિશેનો સંદેશ વોટ્સએપ પર ડૉક્ટરને મોકલવામાં આવે છે તો તેને તરત જ જાહેરાતોનો વરસાદ મળે છે. જોકે વોટ્સએપના વકીલોએ દાવો કર્યો હતો કે સંદેશાઓ એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ છે, કોર્ટે યુઝર ડેટા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. અહેવાલો સૂચવે છે કે કોર્ટે મેટાને કહ્યું હતું કે તેની નીતિ ભ્રામક છે. કોર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, આ નીતિ ક્યારેક આપણા માટે પણ સમજવી મુશ્કેલ હોય છે, તો ગરીબ વૃદ્ધ મહિલા, રસ્તાની બાજુમાં વિક્રેતા અથવા ફક્ત તમિલ બોલતી મહિલા તેને કેવી રીતે સમજશે? મેટાને હવે તેની પ્રવૃત્તિઓ અને ડેટા સુરક્ષા અંગે સોગંદનામું દાખલ કરવું પડશે, જેના પછી સુનાવણી આગામી સોમવારે થશે.