ભગવાન શિવને માથાનું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરનાર વિશ્વના પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક માનવામાં આવે છે. તેમણે તેમના પુત્ર ગણેશનું માથું કાપી નાખ્યા પછી તેના શરીર પર હાથીનું માથું મુકીને પુત્રને જીવાડ્યો. ભારતીય પૌરાણિક દસ્તાવેજો અનુસાર, આને વિશ્વનું પ્રથમ અને છેલ્લું માથું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માનવામાં આવે છે. જો કે, એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે, ભગવાન ગણેશના ઉદાહરણને અનુસરીને,એ સમય પણ આવી રહ્યો છે કે જ્યાં કપાયેલા માનવ માથા પણ જોડી શકાય. અમેરિકન ન્યુરોસાયન્સ અને બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ કંપની, બ્રેઈન બ્રિજે વિશ્વની પ્રથમ માથા ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સિસ્ટમ વિકસાવી હોવાનો દાવો કર્યો છે. જો આ દવામાં સત્યતા રહી તો એ સમય દુર નથી કે કપાયેલું માથું ફરીથી શરીર સાથે જોડી શકાશે.

શરીર બરબાદ થઈ ગયું હોય તેવા કિસ્સામાં આ સીસ્ટમ વરદાનરૂપ

બ્રેઈનબ્રિજે વિશ્વની પ્રથમ હેડ અને ફેસ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સિસ્ટમ રજૂ કરી છે, જે સંપૂર્ણપણે રોબોટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પર આધારિત છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજી એવા દર્દીઓ માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે જેમના શરીર ટર્મિનલ કેન્સર, સંપૂર્ણ લકવો , અથવા અલ્ઝાઈમર અને પાર્કિન્સન જેવા અસાધ્ય રોગોથી બરબાદ થઈ ગયા છે, પરંતુ જેમના મગજ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ છે.

બ્રેઈનબ્રિજના જણાવ્યા મુજબ, કેન્સર, લકવો, અલ્ઝાઈમર અને પાર્કિન્સન જેવા રોગોથી પીડાતા દર્દીઓ તેમના માથાને મૃત દાતાના સ્વસ્થ શરીરમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકે છે, જેનાથી તેમને જીવનની બીજી તક મળે છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી રોબોટિક સર્જરીનો ઉપયોગ કરીને હેડ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવશે.

બ્રેઈનબ્રિજ કેવી રીતે કાર્ય કરશે?

1.બે હાઇ-સ્પીડ રોબોટિક હાથ એક સાથે દર્દીનું માથું અને દાતાના શરીરનું નિર્માણ કરશે.

2.એઆઈ વાસ્તવિક સમયમાં ચેતા, રક્તવાહિનીઓ અને કરોડરજ્જુનું મિલિસેકન્ડ-સ્તરનું મેપિંગ કરશે.

3.માઇક્રોસર્જરીની ચોકસાઇ ખાતરી કરશે કે નસો અને ધમનીઓને કોઈપણ લિકેજ વિના જોડી શકાય છે.

4.દર્દીની ઓળખ જાળવી રાખીને, ચહેરો પણ સંપૂર્ણ રીતે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવશે.

5.ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દરમિયાન મગજને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો રહેશે.

અમુક નૈતિક સવાલોના જવાબ અનુત્તર

કંપનીનો દાવો છે કે મગજને સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન ઓક્સિજન અને પોષણનો સતત પુરવઠો મળશે, જેનાથી મગજ મૃત્યુનું જોખમ ઘટશે. જ્યારે આ દાવાએ વૈજ્ઞાનિક સમુદાયમાં ઉત્સાહ જગાડ્યો છે, ત્યારે નૈતિક પ્રશ્નો પણ ઉભા થયા છે જેમ કે...

શું માથું બદલ્યા પછી દાતા એ જ "માનવ" રહેશે?

દાતાની સંમતિ અને ઓળખનું શું થશે?

શું તે શ્રીમંતો માટે "અમરત્વ"નો ભંડાર નહીં બને?

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

નિષ્ણાતો કહે છે કે આ હજુ પણ ખ્યાલના તબક્કામાં છે. પહેલા પ્રાણીઓ પર પ્રયોગો કરવામાં આવશે, પછી માનવ પરીક્ષણો એક દાયકા પછી શરૂ થઈ શકે છે. તેમ છતાં, બ્રેઈનબ્રિજના વડા હાશિમ અલ-ગૈલાનીએ કહ્યું, "આપણે વિજ્ઞાન સાહિત્યને વાસ્તવિકતામાં ફેરવી રહ્યા છીએ." એક વાત સ્પષ્ટ છે: તબીબી વિજ્ઞાને એક એવી સીમા પાર કરી દીધી છે જે ગઈકાલ સુધી અશક્ય લાગતી હતી. હવે પ્રશ્ન ફક્ત એ નથી કે તે થઈ શકે છે કે નહીં, પરંતુ શું આપણે તેને થવા દેવું જોઈએ.