સોના અને ચાંદી અંગે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે, જેના કારણે આ કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતીય બેંકોએ વિદેશથી સોના અને ચાંદીના આયાત ઓર્ડર અટકાવી દીધા છે, અને કસ્ટમ ડ્યુટી અંગે વાટાઘાટો અટકી ગઈ છે, કારણ કે સરકારે બુલિયન આયાત અંગે કોઈ આદેશ કે સૂચના જારી કરી નથી.

બેંકોના આ પગલાને કારણે અનેક ટન સોના અને ચાંદીનો જથ્થો અવરોધાયો છે. આનાથી ભારતમાં પુરવઠાની અછત સર્જાઈ શકે છે, કારણ કે ભારત તેની ખરીદી માટે વિદેશી દેશો પર ખૂબ આધાર રાખે છે. ભારતમાં સોના અને ચાંદીની નબળી માંગ વૈશ્વિક સોના અને ચાંદીના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે. જોકે, આનાથી ભારતની વેપાર ખાધ ઘટી શકે છે અને રૂપિયાને મજબૂત બનાવી શકાય છે.

આ પહેલી વાર છે જ્યારે સરકારી આદેશોના અભાવે કસ્ટમ્સ ડ્યુટી વાટાઘાટો અટકી ગઈ છે, અને ભારતીય બેંકોએ સોના અને ચાંદીની આયાત અટકાવી દીધી છે. સરકારે છેલ્લે એપ્રિલ 2025 માં કસ્ટમ્સ ડ્યુટી ઓર્ડર જારી કર્યો હતો, જે ફક્ત 31 માર્ચ, 2026 સુધી માન્ય હતો, અને હવે બેંકો DGFT તરફથી નવા ઓર્ડરની રાહ જોઈ રહી છે.

કેટલું સોનું અને ચાંદી અટકી ગયું છે?

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, મુંબઈની એક ખાનગી બેંકના બુલિયન ડીલરે જણાવ્યું હતું કે બેંકોને અપેક્ષા હતી કે DGFT એપ્રિલની શરૂઆતમાં હંમેશની જેમ ઓર્ડર જારી કરશે. જોકે, કોઈ અપડેટ ન હોવાને કારણે, કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સ વિના 5 ટનથી વધુ સોનું અટકી ગયું છે. સૂત્રો એમ પણ કહે છે કે કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સના અભાવે આશરે 8 ટન આયાતી ચાંદી પણ અટકી ગઈ છે.

નવા ઓર્ડર આપવાનો કોઈ અર્થ નથી

બીજા બુલિયન ડીલરે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે અગાઉ મોકલવામાં આવેલા માલને ક્લિયર કરવામાં આવતો નથી, ત્યારે નવા ઓર્ડર આપવાનો કોઈ અર્થ નથી. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ અનુસાર, 2025 માં ભારતની સોનાની માંગ ઘટીને 710.9 મેટ્રિક ટન થઈ ગઈ છે, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઓછી છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, પાછલા મહિનાઓની આયાતમાંથી મેળવેલ સોના અને ચાંદીનો ભંડાર ઘટી રહ્યો છે, અને બજાર હવે એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ દ્વારા વેચાણ પર નિર્ભર છે, જેમાંથી ઉપાડ જોવા મળી રહ્યો છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના સચિવ સુરેન્દ્ર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે સ્પષ્ટતા લાવવી અને આયાત ફરી શરૂ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

સરકારે આ નિર્ણય કેમ લીધો?

ભારતમાં બીજા ક્રમના સૌથી મોટા સોનાની ખરીદીના તહેવાર અક્ષય તૃતીયાનો ઉલ્લેખ કરતા મહેતાએ કહ્યું કે આયાત વિના પુરવઠો ઘટશે અને અક્ષય તૃતીયા પછી પ્રીમિયમ વધશે. કોલકાતા સ્થિત એક બુલિયન વેપારીએ જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધને કારણે ભારતના તેલ અને ગેસ આયાત બિલમાં વધારો થયો છે. તેથી, સરકારે વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે આ નિર્ણય લીધો છે.

ઝવેરાતના શેરોમાં ઘટાડો

આ નિર્ણયની અસર ઝવેરાતના શેરો પર પડી છે. કલ્યાણ જ્વેલર્સના શેર 5% થી વધુ ઘટીને ₹415 થયા છે. ટાઇટનના શેર પણ 1% ઘટીને ₹4,423.60 થયા છે. MCX પર તેમના ભાવ પણ બદલાયા છે. સોનાના ભાવ ₹300 ઘટીને ₹1.52 લાખથી ઉપર રહ્યા છે. ચાંદીના ભાવ ₹2.50 થી નીચે આવી ગયા છે.