1 જાન્યુઆરીથી દેશમાં ઘણા નાણાકીય ફેરફારો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે અને તે દરમિયાન, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ 2000ની નોટો અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી છે. RBIના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, મોટાભાગની 2000ની નોટો સિસ્ટમમાં પરત આવી ગઈ છે, પરંતુ આ નોટોમાંથી થોડી સંખ્યા હજુ પણ લોકોના કબજામાં છે. RBIએ જણાવ્યું હતું કે 19 મે, 2023ના રોજ જ્યારે 2000ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે તેમની કુલ કિંમત 3.56 લાખ કરોડ હતી. હવે, 31 ડિસેમ્બર, 2025 સુધીમાં, તે ઘટીને માત્ર 5,669 કરોડ થઈ ગઈ છે. એટલે કે, 98 ટકાથી વધુ નોટો પરત આવી ગઈ છે.

શું વિગતો છે?

આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે ખૂબ ઓછી 2000ની નોટો હજુ પણ ચલણમાં છે અથવા લોકો પાસે છે. તેથી, લોકોના મનમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું 2000ની નોટ હવે ગેરકાયદેસર બની ગઈ છે. જવાબ ના છે. RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 2000ની નોટ હજુ પણ કાયદેસર ટેન્ડર છે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ પાસે હજુ પણ 2000ની નોટ હોય, તો તે ગુનો નથી. જો કે, RBI સલાહ આપે છે કે આવી નોટો શક્ય તેટલી વહેલી તકે પરત કરવામાં આવે અથવા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે.​​​​​​​

2000ની નોટો કેવી રીતે બદલવી અથવા જમા કરવી?

હવે પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે 2000ની નોટો કેવી રીતે બદલવી અથવા જમા કરવી, કારણ કે આ સુવિધા બેંક શાખાઓમાં પહેલાથી જ બંધ કરી દેવામાં આવી છે. એ નોંધવું જોઈએ કે દેશભરની તમામ બેંકોમાં 2000ની નોટો જમા કરાવવા અથવા બદલવાની સુવિધા 7 ઓક્ટોબર, 2023 ના રોજ સમાપ્ત થઈ ગઈ. ત્યારબાદ, 9 ઓક્ટોબર, 2023થી, RBIએ તેની 19 ઇશ્યૂ ઓફિસો દ્વારા આ સુવિધા શરૂ કરી. લોકો હવે RBI ઇશ્યુ ઓફિસમાં 2000ની નોટો સીધી તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરાવી શકે છે અથવા ત્યાં બદલી શકે છે.

પોસ્ટલ સુવિધા

જો કોઈ RBI ઇશ્યુ ઓફિસની મુલાકાત લઈ શકતું નથી તો પોસ્ટલ સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. લોકો કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાંથી 2000ની નોટો ઇન્ડિયા પોસ્ટ દ્વારા RBI ઇશ્યુ ઓફિસમાં મોકલી શકે છે અને રકમ તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરાવી શકે છે. RBI ઇશ્યુ ઓફિસો અમદાવાદ, બેંગલુરુ, મુંબઈ, દિલ્હી, કોલકાતા, ચેન્નાઈ, હૈદરાબાદ, લખનૌ, પટના અને જયપુર સહિત 19 શહેરોમાં સ્થિત છે. એકંદરે, 2000ની નોટ હજુ પણ માન્ય છે, પરંતુ શક્ય તેટલી વહેલી તકે RBI દ્વારા સિસ્ટમમાં પરત કરવી શ્રેષ્ઠ છે.