આપણે હંમેશા સંભાળતા આવ્યા છીએ કે આંતરડા માણસનું બીજું મગજ છે. યેલ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો દ્રારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે હૃદય પાસે પણ એક સુમ મગજ હોય છે. તેની અંદર એક સૂમ નર્વસ સિસ્ટમ તણાવ હેઠળ પણ હૃદયના ધબકારા સામાન્ય રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સંશોધનમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે હૃદયમાં વિવિધ ચેતા કોષો અલગ અલગ કાર્યેા કરે છે. આ શોધ ભવિષ્યમાં હૃદય રોગ માટે વધુ ચોક્કસ અને અસરકારક સારવાર વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે.
હૃદય ફકત મગજના આદેશોનો પ્રતિભાવ આપતું નથી, પરંતુ તેની પોતાની સૂમ નર્વસ સિસ્ટમ પણ તેના ધબકારાને નિયંત્રિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ઉંદરો પર હાથ ધરવામાં આવેલા એક નવા અભ્યાસમાં, વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢું છે કે હૃદયની અંદરના ચોક્કસ વિશિષ્ટ્ર ચેતા કોષો તણાવ હેઠળ પણ સામાન્ય હૃદય કાર્ય જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ શોધ ભવિષ્યમાં હૃદય રોગ માટે વધુ ચોક્કસ અને અસરકારક સારવાર વિકસાવવાનો માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. સેલ જર્નલમાં પ્રકાશિત આ અભ્યાસમાં, યેલ યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ મેડિસિનના વૈજ્ઞાનિકોએ હૃદયની અંદર આંતરિક કાર્ડિયાક ચેતાતંત્રનો વિગતવાર અભ્યાસ કર્યેા હતો. સંશોધકો કહે છે કે અત્યાર સુધી, એવું માનવામાં આવતું હતું કે હૃદયમાં મોટાભાગના ચેતા કોષો મોટાભાગે સમાન હતા, પરંતુ નવા સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે આ કોષોના વિવિધ પ્રકારો અલગ અલગ કાર્યેા કરે છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, જેમ પાચનતંત્રમાં જટિલ ચેતા નેટવર્કને ઘણીવાર શરીરનું બીજું મગજ કહેવામાં આવે છે, તેમ હૃદયમાં પણ એક સ્વતત્રં ચેતાતત્રં હોય છે. આ નેટવર્ક હૃદયની આસપાસના ચરબીયુકત પેશીઓમાં ફેલાયેલું છે. તેના ચેતા કોષો મગજમાંથી સંકેતો મેળવે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ એકબીજા સાથે સંદેશાઓનું આદાનપ્રદાન પણ કરે છે, જે આખરે હૃદયના ધબકારા અને તેના કાર્યને નિયંત્રિત કરે છે.
આ ચેતા કોષો હૃદયના પેશીઓમાં કુલ કોષોના માત્ર ૦.૦૧ ટકા ભાગ બનાવે છે. આ જ કારણ છે કે તેમના સાચા કાર્યેાને સમજવું અત્યાર સુધી વૈજ્ઞાનિકો માટે અત્યતં પડકારજનક રહ્યું છે. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે, સંશોધકોએ આનુવંશિક રીતે સંશોધિત ઉંદરોનો ઉપયોગ કર્યેા, જેનાથી તેઓ હૃદયના તમામ ચેતા કોષોને સ્પષ્ટ્ર રીતે ઓળખી શકયા. આનાથી વૈજ્ઞાનિકો તેમના વર્તન અને અલગ ભૂમિકાઓનો વિગતવાર અભ્યાસ કરી શકયા હતા.