સુપ્રીમ કોર્ટે પંચાયત અને અન્ય સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણી લડવા માટે બે બાળકોના ધોરણને ચાલુ રાખવાની માન્યતા પર સખત પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે વસ્તી વૃદ્ધિને રોકવા માટે રચાયેલ આ નીતિએ ભારતના ઘટતા પ્રજનન દરને ધ્યાનમાં રાખીને તેનો હેતુ પૂરો કર્યેા હશે. ત્રીજા બાળક માટે મહારાષ્ટ્ર્રના સરપંચને ગેરલાયક ઠેરવવાને પડકારતી અરજીની સુનાવણી કરતા, ન્યાયાધીશ પી.એસ. નરસિંહા અને આલોક આરાધેની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે તે રાયના કાયદાઓમાં આવા ધોરણોને જાળવી રાખવા પાછળના તર્કની તપાસ કરવા તૈયાર છે અને વકીલ કિમણી બોબડેની એમિકસ કયુરી તરીકે મદદ માંગી હતી.
ન્યાયાધીશ નરસિંહાએ ૨૦૦૩ના સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, કેટલી નકામી નીતિ! જાવેદ વિદ્ધ હરિયાણા રાય કેસ પર પુનર્વિચાર કરવાની જર છે. દેશ બદલાઈ ગયો છે. આ ચુકાદાએ સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારો માટે બે બાળકોના ધોરણની બંધારણીય માન્યતાને સમર્થન આપ્યું. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ત્યારથી ભારતની વસ્તી વિષયક પ્રોફાઇલમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થયો છે, દેશનો કુલ પ્રજનન દર હવે ૧.૭ ની આસપાસ છે, યારે કેરળ અને તમિલનાડુ જેવા રાયોમાં પ્રજનન દર ઘણા સ્કેન્ડિનેવિયન દેશો કરતા ઓછો છે.બેન્ચે કહ્યું, હાલના સંજોગોમાં, વસ્તી ઘટાડવાની આ નીતિ ચાલુ રાખવી સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર હોઈ શકે છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યેા કે યારે ઘણા રાયો હવે ઘટતા પ્રજનન દરનો સામનો કરી રહ્યા છે ત્યારે વસ્તી વૃદ્ધિને રોકવા માટે રચાયેલ નીતિ ચાલુ રાખવાનો શું અર્થ છે. બેન્ચે એ પણ નોંધ્યું હતું કે ત્રણ બાળકો હોવા વધુને વધુ સામાન્ય બની ગયા છે. જસ્ટિસ નરસિંહાએ કહ્યું, તમારી પેઢીમાં કે મારી પેઢીમાં, ત્રણ બાળકો હોવા ખૂબ જ દુર્લભ છે. તે ફકત એક જ છે. આ નીતિએ તેની અસરકારકતા ગુમાવી દીધી છે. તેને તાત્કાલિક પાછી ખેંચી લેવી જોઈએ. વિપક્ષી ઉમેદવારો તેનો ઉપયોગ હથિયાર તરીકે કરે છે. અમે આ નીતિ અંગે ચિંતિત છીએ.બેન્ચ મહારાષ્ટ્ર્રના ભૂતપૂર્વ સરપચં મંગલા ભીમરાવ ઈંગલેની અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી, જેમણે મહારાષ્ટ્ર્ર ગ્રામ પંચાયત અધિનિયમ, ૧૯૫૯ ની કલમ ૧૪(૧)(જે–૧) હેઠળ તેમને ગેરલાયક ઠેરવવાના બોમ્બે હાઇકોર્ટના નિર્ણયને પડકાર્યેા હતો. આ નિયમ બે કરતાં વધુ બાળકો ધરાવતા લોકોને પંચાયત સભ્ય કે સરપચં પદ પર ચૂંટણી લડવા અથવા પદ સંભાળવાથી પ્રતિબંધિત કરે છે. ઈંગલે બુલઢાણા જિલ્લાના કાકોડા ગ્રામ પંચાયતના સરપચં તરીકે ચૂંટાયા હતા. જોકે, તેમને ત્રીજા બાળક હોવાનો આરોપ લગાવતી ફરિયાદને કારણે એડિશનલ કલેકટર સમક્ષ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી, જેમણે ઓકટોબર ૨૦૨૪ માં તેમને ગેરલાયક ઠેરવ્યા હતા.એડિશનલ કમિશનરે તેમની અપીલ ફગાવી દીધી હતી, અને બોમ્બે હાઇકોર્ટે ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ માં નિર્ણયને માન્ય રાખ્યો હતો. કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે અધિકારીઓ દ્રારા આધાર રાખેલ જન્મ પ્રમાણપત્ર એક જાહેર દસ્તાવેજ છે જેનો પુરાવા પર કોઈ પ્રભાવ નથી, અને ઈંગલે તેને ખોટા સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા.