ઇઝરાયેલે ઈરાનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા કેન્દ્ર ગણાતા 'સાઉથ પાર્સ પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ' પર શ્રેણીબદ્ધ હુમલા કર્યા છે. ઈરાનના અસલુયેહમાં આવેલા આ પ્લાન્ટમાં થયેલા જોરદાર વિસ્ફોટોને કારણે આખા વિસ્તારમાં આકાશ કાળા ધુમાડાથી ભરાઈ ગયું હતું. આ હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર માટે ઈજિપ્ત, તુર્કી અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો મધ્યસ્થી કરી રહ્યા હતા, પરંતુ ઈરાને અમેરિકાની શરતો માનવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે.

સાઉથ પાર્સ ગેસફિલ્ડ માત્ર ઈરાન જ નહીં પણ વિશ્વની સૌથી મોટી કુદરતી ગેસ ફિલ્ડ છે. ઈરાન માટે આ કેન્દ્ર કેમ મહત્વનું છે તે આ આંકડા પરથી સમજી શકાય છે:

ઉત્પાદન: ઈરાનના કુલ ગેસ ઉત્પાદનનો 75% હિસ્સો અહીંથી આવે છે.

ક્ષમતા: અહીં 1800 ટ્રિલિયન ક્યુબિક ફીટ ગેસનો ભંડાર છે, જે આખી દુનિયાની 13 વર્ષની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે છે. આ પ્લાન્ટ પર હુમલો કરીને ઇઝરાયેલે ઈરાનને આર્થિક રીતે પાયમાલ કરવાની રણનીતિ અપનાવી છે.

ટ્રમ્પની ડેડલાઇન
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે જ સોશિયલ મીડિયા પર ઈરાનને ચેતવણી આપી હતી કે જો મંગળવાર (7 એપ્રિલ) સુધીમાં સમજૂતી નહીં થાય, તો અમેરિકા ઈરાનમાં બધું જ ઉડાવી દેશે. અમેરિકા તરફથી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ આ વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. જોકે, ઈરાન અસ્થાયી યુદ્ધવિરામને બદલે પૂર્ણ યુદ્ધવિરામ અને પોતાની શરતો પર મક્કમ રહેતા વાતચીત નિષ્ફળ ગઈ છે.

ખાડી દેશોમાં ફફડાટ
ઇઝરાયેલના આ હુમલા બાદ ઈરાને ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું છે કે તે હવે ગેસ અને તેલના તમામ ઠિકાણાઓ પર હુમલો કરશે. આ નિવેદનથી કુવેત, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ (UAE) જેવા દેશોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે. અગાઉ પણ જ્યારે સાઉથ પાર્સ પર હુમલો થયો હતો ત્યારે ઈરાને કતારને નિશાન બનાવ્યું હતું. હવે ઈરાનનો વળતો પ્રહાર મિડલ ઈસ્ટની તેલ સપ્લાય ચેઈનને સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ કરી શકે છે.


ઈરાન માટે સાઉથ પાર્સ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
સાઉથ પાર્સ ગેસ ફિલ્ડને ઈરાનનું સૌથી મોટું તેલ સુવિધા માનવામાં આવે છે. તે વિશ્વનું સૌથી મોટું કુદરતી ગેસ ફિલ્ડ પણ છે. તે પર્સિયન ગલ્ફની નીચે આવેલું છે. અહેવાલો અનુસાર, દક્ષિણ પાર્સમાં 1,800 ટ્રિલિયન ઘન ફૂટ કુદરતી ગેસનો જથ્થો છે - જે 13 વર્ષ માટે સમગ્ર વિશ્વની ઊર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે પૂરતો છે. ઈરાનના કુલ ગેસ ઉત્પાદનનો ત્રણ ચતુર્થાંશ ભાગ આ ફિલ્ડમાંથી આવે છે. માર્ચ 2026 અને જૂન 2025માં ઇઝરાયલે પણ આ ગેસ ફિલ્ડ પર હુમલા કર્યા હતા. જોકે તે સમયે ઈરાનને કોઈ મોટું નુકસાન થયું ન હતું.