ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને LPG પુરવઠા અંગે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારત જૂન 2026માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી રેકોર્ડ માત્રામાં LPG આયાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, આ મહિને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી ભારતની LPG આયાત 1 મિલિયન ટનથી વધુ થઈ શકે છે, જે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ છે. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ મધ્ય પૂર્વમાં કટોકટી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વિક્ષેપો છે, જેના કારણે ભારતને નવા સપ્લાયર્સ તરફ વળવાની ફરજ પડી છે.

ભારત તેની સ્થાનિક LPG જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. સામાન્ય રીતે, દેશની LPG જરૂરિયાતોનો લગભગ 90% સાઉદી અરેબિયા, UAE, કતાર અને અન્ય મધ્ય પૂર્વીય દેશોમાંથી પૂર્ણ થાય છે. ભારત દર મહિને આશરે 2 મિલિયન ટન LPG આયાત કરે છે. જો કે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વિક્ષેપોને કારણે તેલ અને ગેસ પુરવઠા પર અસર પડી છે. આની અસર ભારત પર પણ પડી, અને એપ્રિલ 2026 માં LPG આયાત ઘટીને માત્ર 6.96 લાખ ટન થઈ ગઈ.

જોકે, ભારત સરકારે પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે સમયસર ઘણા પગલાં લીધા. દેશની તેલ કંપનીઓને અમેરિકામાંથી મોટા પ્રમાણમાં LPG ખરીદવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. પરિણામે, મે મહિનામાં LPG આયાત વધીને 1.15 મિલિયન ટન થઈ ગઈ અને જૂનમાં તે 1.1 થી 1.2 મિલિયન ટન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. એકલા અમેરિકામાં જ 1 મિલિયન ટનથી વધુની અપેક્ષા છે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારત બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર સંતુલનને સુધારવા માટે અમેરિકાથી ઊર્જા આયાત વધારવાની યોજના બનાવી રહ્યું હતું. જોકે, મધ્ય પૂર્વ કટોકટીએ આ પ્રક્રિયાને વધુ વેગ આપ્યો. ભારતીય રિફાઇનરીઓએ હાજર બજારમાં અમેરિકા પાસેથી ઊંચા ભાવે LPG ખરીદ્યું, કારણ કે સરકારની પ્રાથમિકતા દેશમાં સ્થાનિક ગેસ સિલિન્ડરોના પુરવઠામાં વિક્ષેપ ન આવે તે હતી.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, ફક્ત આયાત પર આધાર રાખવાને બદલે, ભારતે સ્થાનિક સ્તરે પણ ઘણા પગલાં લીધાં. રિફાઇનરીઓને વધુ LPG ઉત્પાદન કરવા, સ્થાનિક ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપવા અને પાઇપ ગેસ કનેક્શનના વિસ્તરણને વેગ આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રયાસોના પરિણામે LPG વપરાશમાં 15% થી 20% ઘટાડો થયો છે.

જૂન મહિનામાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઉપરાંત, યુએઈમાંથી 3,00,000થી 4,00,000 ટન LPG આવવાની ધારણા છે, જ્યારે કુવૈત આશરે 45,000 ટન LPG સપ્લાય કરે તેવી અપેક્ષા છે. ઈરાન, ઓમાન, કતાર, અલ્જેરિયા અને નાઇજીરીયામાંથી પણ મર્યાદિત પુરવઠો ચાલુ છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના આંશિક ખુલ્યા પછી આગામી મહિનાઓમાં મધ્ય પૂર્વમાંથી LPG સપ્લાય સામાન્ય થઈ શકે છે. આનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં LPG કિંમતો પર દબાણ ઓછું થશે અને ભારતને સસ્તો ગેસ મેળવવાની શક્યતાઓ વધશે. હાલમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ભારતના સૌથી મોટા LPG સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, અને આ ફેરફારને ભારતની ઊર્જા વ્યૂહરચનામાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક માનવામાં આવે છે.