વૈશ્વિક સ્તરે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને તેલના વેપાર માટેની સૌથી મહત્વની નસ માનવામાં આવે છે. વર્તમાન તણાવને કારણે આ માર્ગ પ્રભાવિત થયો હોવા છતાં, ભારત સરકારના પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે આશ્વાસન આપ્યું છે કે ભારતનો કાચા તેલનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. ભારત હવે તેની જરૂરિયાતનું 70 ટકા કાચું તેલ અને ગેસ અન્ય સુરક્ષિત માર્ગોથી મંગાવી રહ્યું છે.
પુરવઠો સુરક્ષિત: દરરોજ 55 લાખ બેરલની ક્ષમતા
મંત્રાલયના જોઈન્ટ સેક્રેટરી સુજાતા શર્માના જણાવ્યા અનુસાર ભારતની દરરોજની સરેરાશ તેલ વપરાશ 55 લાખ બેરલ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરોધ હોવા છતાં, ભારતે વ્યૂહાત્મક આયોજન દ્વારા સામાન્ય કરતાં પણ વધુ કાચું તેલ મેળવવામાં સફળતા મેળવી છે. સરકાર સતત બીજા દેશો અને વૈકલ્પિક સમુદ્રી રસ્તાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જેથી પુરવઠા સાંકળમાં કોઈ ભંગાણ ન પડે.
LNG અને તેલ માટે નવી વ્યૂહરચના
તેલ અને ગેસ કંપનીઓએ તેમના રૂટ બદલીને નવા LNG કાર્ગો ખરીદ્યા છે. આ વ્યવસ્થાને સુચારૂ બનાવવા માટે મંત્રાલય દ્વારા ખાસ 'નેચરલ ગેસ કંટ્રોલ ઓર્ડર' પણ જારી કરવામાં આવ્યો છે. દેશની ઓઈલ રિફાઈનરીઓ હાલમાં તેની પૂરી ક્ષમતાથી કાર્યરત છે. જો જરૂર પડશે તો રિફાઈનરીઓ અને પેટ્રોકેમિકલ યુનિટ્સ પોતાના વપરાશમાં 35 ટકાનો કાપ મુકીને સામાન્ય જનતા અને હોસ્પિટલ જેવા પ્રાથમિક ક્ષેત્રોને પુરવઠો આપવા માટે તૈયાર છે.
LPG માટે ખાસ આયોજન
ભારત તેની જરૂરિયાતનો આશરે 60 ટકા LPG આયાત કરે છે, જેમાંથી 90 ટકા હિસ્સો હોર્મુઝ માર્ગે આવતો હતો. આ ક્ષેત્રમાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે સરકારે 8 માર્ચના રોજ એક વિશેષ ઓર્ડર જારી કરીને કંપનીઓને સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન વધારવા સૂચના આપી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ ઘરેલું ગ્રાહકોને અખાતી દેશોમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસરથી બચાવવાનો છે.
સ્થિતિ નિયંત્રણમાં
સરકારી અધિકારીઓના મતે ભારત પાસે અત્યારે પૂરતો સ્ટોક છે અને બે મોટા કાર્ગો પહેલેથી જ રસ્તામાં છે. આથી, આવનારા દિવસોમાં દેશમાં તેલ કે ગેસની કોઈ પણ પ્રકારની કિલત સર્જાવાની શક્યતા નથી. ભારતે માત્ર વૈકલ્પિક માર્ગો જ નથી શોધ્યા, પરંતુ રશિયા અને અન્ય નવા સપ્લાયર્સ સાથેના સંબંધો મજબૂત કરીને પોતાની ઉર્જા સુરક્ષાને નવું 'કવચ' પૂરું પાડ્યું છે.