ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વચગાળાના વેપાર કરાર પર યોજાનારી ત્રણ દિવસીય બેઠક મુલતવી રાખવામાં આવી છે. આ અઠવાડિયે યોજાનારી ચર્ચાનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચે કાનૂની દસ્તાવેજોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો હતો, પરંતુ તાજેતરના યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ટેરિફ નીતિમાં ફેરફારને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ મુલતવી રહેલી બેઠક માર્ચમાં પ્રસ્તાવિત કરારને અસર કરી શકે છે, જે બંને દેશોના નેતાઓ દ્વારા નિર્ધારિત સમયમર્યાદા છે.તાજેતરમાં જ યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે કટોકટી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને ટેરિફ લાદવાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો અને મનાઈ હુકમ આપ્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ટેરિફ નીતિ જેવા મોટા નિર્ણયો રાષ્ટ્રપતિના નહીં, પરંતુ કોંગ્રેસના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે.
આ નિર્ણય બાદ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ૧૯૭૪ના વેપાર અધિનિયમની કલમ ૧૨૨ લાગુ કરી, જે ટેરિફ દરોને ૧૫% સુધી મર્યાદિત કરે છે અને ફક્ત ૧૫૦ દિવસ માટે જ લાદી શકાય છે. જોકે, કલમ ૩૩૮, જે ૧૯૩૦ના ટેરિફ કાયદા હેઠળ ૫૦% સુધીના ટેરિફને મંજૂરી આપે છે, તેના પર પણ વિચારણા ચાલી રહી છે.
બેઠકની નવી તારીખ હવે પછી જાહેર થશે
એક અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે, અમેરિકામાં પરિસ્થિતિ હાલમાં અનિશ્ચિત છે. પહેલાં, તેઓ કલમ ૨૩૨, ૩૦૧ અને ૧૨૨ પર ચર્ચા કરી રહ્યા હતા, અને હવે તેઓ કલમ ૩૩૮ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. આનાથી કાયમી કરાર સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બને છે.
આ અનિશ્ચિતતાને કારણે, ભારતના મુખ્ય વાટાઘાટકાર દર્પણ જૈનની અમેરિકાની મુલાકાત પણ મુલતવી રાખવામાં આવી છે. બંને પક્ષો સંમત થયા હતા કે તાજેતરના વિકાસનું મૂલ્યાંકન કર્યા પછી જ નવી તારીખ નક્કી કરવામાં આવશે.
મુખ્ય વેપાર કરાર તરફ પ્રથમ પગલું
આ વચગાળાનો કરાર ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના મુખ્ય વેપાર કરાર તરફનું પ્રથમ પગલું હતું. ગયા વર્ષે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચેની મુલાકાત બાદ, બંને દેશોએ માર્ચ 2026 સુધીમાં વચગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું. 6 ફેબ્રુઆરીના રોજ જારી કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં, બંને પક્ષો એક માળખા પર સંમત થયા હતા, જેમાં ટેરિફ ફેરફારોની સ્થિતિમાં ગોઠવણો માટેની જોગવાઈઓ શામેલ હતી.પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી બધું બદલાઈ ગયું. ભારતીય વાણિજ્ય મંત્રાલયે 21 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે,અમે યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય અને ટ્રમ્પની પ્રેસ કોન્ફરન્સનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છીએ. અમે આ ફેરફારોની અસરને સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે કહ્યું હતું કે તેઓ કલમ 232, 301 અને 122 નો ઉપયોગ કરીને તેમની ટેરિફ નીતિ જાળવી રાખશે, જેમાં કલમ 338 પણ એક વિકલ્પ છે.
ભારત પાસે તેની શરતો પર વાટાઘાટો કરવાની તક
આ બેઠક મુલતવી રાખવાથી યુએસ વેપાર પ્રતિનિધિ જેમિસન ગ્રીરની માર્ચમાં ભારતની આયોજિત મુલાકાત અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા થાય છે, જ્યાં કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાના હતા. યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટેરિફને પડકારનાર વકીલ નીલ કાત્યાલે કહ્યું કે જો ટ્રમ્પને તેમની નીતિમાં આટલો વિશ્વાસ છે, તો તેમણે કોંગ્રેસની મંજૂરી લેવી જોઈએ. ભારત માટે તેની શરતો પર વાટાઘાટો કરવાની આ એક તક છે, પરંતુ અનિશ્ચિતતા બંને પક્ષોને અસર કરી રહી છે.