મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે એક મોટો ખતરો બની રહ્યા છે. આઇએમએફના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી અને હાર્વર્ડ પ્રોફેસર ગીતા ગોપીનાથે ચેતવણી આપી છે કે જો ઈરાન સંકટનો ટૂંક સમયમાં ઉકેલ નહીં આવે તો જૂનના અંત સુધીમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 140 થી 160 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આની સૌથી મોટી અસર ભારત પર પડી શકે છે, જ્યાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પહેલાથી જ રેકોર્ડ તોડી રહ્યા છે. જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 160 ડોલર સુધી પહોંચશે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ભડકે બળશે તેવી ધારણા છે.

હકિકતમાં, ઈરાન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે, તેલ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી રહી છે. વિશ્વના તેલ પુરવઠા માર્ગનો મોટો ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. ત્યાં થોડો વિક્ષેપ પણ વૈશ્વિક તેલની અછત તરફ દોરી શકે છે. તેથી, ગીતા ગોપીનાથે જણાવ્યું છે કે જો આ કટોકટી બીજા મહિના સુધી ચાલુ રહેશે, તો તેલ બજારને મોટો આંચકો લાગી શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે તેલના ભાવ 140 થી 160 ડોલર પ્રતિ બેરલ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે નોંધપાત્ર ખતરો ઉભો કરશે.

આ કટોકટી ભારત પર વધુ અસર કરી રહી છે કારણ કે તે તેની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતો વિદેશથી ખરીદે છે. તેથી, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પણ વધે છે. જો ક્રૂડ ઓઇલ 160 ડોલર સુધી પહોંચે છે, તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો શક્ય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી પરિવહન ખર્ચ વધશે અને દૈનિક ઉપયોગની વસ્તુઓ વધુ મોંઘી થશે.

તેલના વધતા ભાવની અસર ફક્ત ટ્રક, કાર કે સ્કૂટર ચલાવનારાઓ પર જ થતી નથી. ટ્રકિંગ અને પરિવહન ખર્ચ વધવાની સાથે શાકભાજી, કરિયાણા, દૂધ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ પણ વધે છે. વધુમાં, ફ્લાઇટ ટિકિટ અને ઓનલાઈન ડિલિવરી પણ વધુ મોંઘા થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે આની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે.

આઇએમએફ માને છે કે જો તેલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે, તો વૈશ્વિક ફુગાવો ફરીથી તીવ્ર રીતે વધી શકે છે. આનાથી આર્થિક વિકાસ નોંધપાત્ર રીતે ધીમો પડી શકે છે અને મંદી પણ આવી શકે છે. ગીતા ગોપીનાથે એમ પણ કહ્યું હતું કે જો તણાવ ઓછો થાય તો પણ, તેલના ભાવ તાત્કાલિક તેમના પાછલા સ્તર પર પાછા નહીં આવે, કારણ કે ઘણા વિસ્તારોમાં તેલ પુરવઠા પ્રણાલીઓ પ્રભાવિત થઈ છે.

હાલમાં, ભારત સરકાર તરફથી કોઈ મોટી જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો ભારતમાં પણ ભાવ વધી શકે છે. તેલ કંપનીઓ પર દબાણ વધશે, અને તેની અસર સામાન્ય લોકો પર પડી શકે છે. જો તણાવ ટૂંક સમયમાં ઓછો નહીં થાય, તો આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે.