છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા સતત બોમ્બમારા છતાં, તેહરાનમાં બેઠેલું ધાર્મિક નેતૃત્વ હજુ પણ મજબૂત હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાનનું શાસન તૂટ્યું નથી અને દેશ પર તેમનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું છે.

૨૮ ફેબ્રુઆરીએ શરૂ થયેલા આ યુદ્ધના પ્રથમ દિવસે જ એક મોટો વળાંક આવ્યો હતો. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇનું મોત થયું હતું. આ સાથે જ ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (આઇઆરજીસી)ના અનેક ઉચ્ચ કક્ષાના કમાન્ડરો અને ડઝનબંધ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ માર્યા ગયા હતા.

સામાન્ય રીતે કોઈપણ દેશમાં ટોચના નેતૃત્વનો આ રીતે સફાયો થાય ત્યારે અરાજકતા ફેલાતી હોય છે, પરંતુ ઈરાનમાં સ્થિતિ અલગ જોવા મળી રહી છે. ગુપ્તચર અહેવાલો સૂચવે છે કે ખામેનેઇના મૃત્યુ પછી પણ વચગાળાનું નેતૃત્વ અને ધાર્મિક સંગઠનો એકતામાં છે.

ઈરાનની શક્તિશાળી સંસ્થા 'એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ' એ ગણતરીના દિવસોમાં જ અલી ખામેનેઇના પુત્ર, મોજતબા ખામેનીને નવા સુપ્રીમ લીડર તરીકે જાહેર કર્યા છે. આ પગલું એ સાબિત કરે છે કે ઈરાનનું ધાર્મિક માળખું બહારના હુમલાઓ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે તૈયાર હતું અને તેમની સત્તા ટકાવી રાખવાની વ્યૂહરચના અત્યંત મજબૂત છે.

બીજી તરફ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા આ યુદ્ધ જીતી ગયું છે. જોકે, તેમણે સંકેત આપ્યો છે કે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના વધતા જતા ભાવો અને આર્થિક દબાણને કારણે તેઓ આ લશ્કરી કાર્યવાહીનો વહેલો અંત લાવી શકે છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, અમારું કામ લગભગ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, પરંતુ જ્યાં સુધી સંપૂર્ણ સ્થિરતા ન આવે ત્યાં સુધી દળો કાર્યરત રહેશે.

જેરુસલેમ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, ઇઝરાયલી અધિકારીઓએ બંધ બારણે સ્વીકાર્યું છે કે માત્ર હવાઈ હુમલાઓથી આયાતુલ્લાહના શાસનનો અંત આવશે તેવી કોઈ ખાતરી નથી. આઇઆરજીસી હજુ પણ દેશના અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા પર મજબૂત પકડ ધરાવે છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો અમેરિકા અને ઇઝરાયલ ખરેખર ઈરાની સરકારને ઉથલાવવા માંગતા હોય, તો કદાચ 'ગ્રાઉન્ડ ઇન્વેઝન' (ભૂમિ સેનાનો ઉપયોગ) અનિવાર્ય બની શકે છે, જે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

હાલમાં ઈરાનમાં આકાશમાંથી આગ વરસી રહી છે, વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો અને પરમાણુ સ્થાપનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, છતાં જમીની સ્તરે વહીવટી તંત્ર હજુ પણ મૌલવીઓના હાથમાં છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓનું આ મૂલ્યાંકન પશ્ચિમી દેશો માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે હજારો ટન બોમ્બ ફેંક્યા પછી પણ ઈરાનનું ઇસ્લામિક શાસન પતનના આરે હોય તેવા કોઈ ચિહ્નો દેખાતા નથી.

યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો ઈરાનના કાનૂની અધિકારોને ઓળખવાનો

ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને ગઈકાલે કહ્યું હતું કે અમેરિકાએ ઈરાનના અધિકારોને ઓળખવા જોઈએ અને ખાતરી આપવી જોઈએ કે ભવિષ્યમાં દેશ પર હુમલો કરવામાં આવશે નહીં. ગઈકાલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર પોસ્ટ કરાયેલા એક નિવેદનમાં, પેઝેશ્કિયાને કહ્યું હતું કે યુદ્ધ ફક્ત આ શરતો દ્વારા જ ઉકેલાશે. યહૂદીઓ અને અમેરિકાએ શરૂ કરેલા આ યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો ઈરાનના કાનૂની અધિકારોને ઓળખવાનો, યુદ્ધ વળતર ચૂકવવાનો અને ભવિષ્યના હુમલાઓ સામે મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય ગેરંટી આપવાનો છે.