8મા પગાર પંચ અંગે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોની અપેક્ષાઓ સતત વધી રહી છે. કમિશન દેશના વિવિધ શહેરોમાં કર્મચારી સંગઠનો, યુનિયનો અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે બેઠકો કરી રહ્યું છે. આ બેઠકોમાં લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, વાર્ષિક વધારો, ભથ્થાં અને પેન્શનમાં ફેરફાર જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ રહી છે. દરમિયાન, બે મુખ્ય કર્મચારી સંગઠનો, NC-JCM (નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી) અને BPMS (ભારતીય પ્રતિરક્ષા મજદૂર સંઘ) એ તેમની માંગણીઓ રજૂ કરી છે. આમાં લઘુત્તમ મૂળ પગાર રૂ.69,000થી વધારીને રૂ.72,000 કરવાના પ્રસ્તાવોનો સમાવેશ થાય છે.
NC-JCMએ માંગ કરી છે કે 8મા પગાર પંચ લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર રૂ.69,000 કરે અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833 નક્કી કરે. સંગઠન વર્તમાન 3% વાર્ષિક વધારાને 6% સુધી વધારવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂકી રહ્યું છે. વધુમાં, માંગણીઓમાં પગાર મેટ્રિક્સમાં ફેરફાર અને ચોક્કસ પગાર સ્તરોનું મર્જર શામેલ છે. સંગઠને પોષણ જરૂરિયાતો પર લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરવાનું સૂચન કર્યું છે. તેમાં ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) ની કેલરી જરૂરિયાત 3,490 નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, ખાસ કરીને શારીરિક રીતે મુશ્કેલ નોકરીઓ માટે.
બીજી બાજુ, BPMSએ લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર રૂ.72,000 અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 4નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સંગઠન વાર્ષિક વધારાને 3% થી વધારીને 6% કરવાને પણ સમર્થન આપે છે. તેણે લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં ફેરફારની પણ માંગ કરી છે. BPMS ઇચ્છે છે કે વેતન નિર્ધારણમાં માથાદીઠ આવકમાં વધારો ધ્યાનમાં લેવામાં આવે. સંગઠનના મેમોરેન્ડમ મુજબ, ભારતની માથાદીઠ ચોખ્ખી રાષ્ટ્રીય આવક 2016-17માં રૂ.103,219થી વધીને 2024-25માં રૂ.192,774 થઈ ગઈ. સંગઠને તેની માંગના સમર્થનમાં આ વધારો ટાંક્યો. તેણે પગાર ગણતરીમાં પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા ત્રણથી વધારીને પાંચ કરવાનું પણ સૂચન કર્યું છે.
આ ગુણકનો ઉપયોગ હાલના મૂળભૂત પગારમાં સુધારો કરીને નવા મૂળભૂત પગાર નક્કી કરવા માટે થાય છે. તેથી, કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરી રહ્યા છે કે ફુગાવા અને વધતા ઘરગથ્થુ ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને તેને નક્કી કરવામાં આવે. જોકે, ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં વધારો થવાનો અર્થ એ નથી કે કર્મચારીનો કુલ પગાર પ્રમાણસર વધશે. વાસ્તવિક પગારમાં ફેરફાર DA, HRA અને અન્ય ભથ્થાં તેમજ અંતિમ પગાર માળખા પર પણ આધારિત રહેશે.
કર્મચારી સંગઠનો અને પેન્શનરોને કમિશનની આગામી બેઠકોમાં આ મુદ્દાઓ પર તેમના મંતવ્યો વ્યક્ત કરવાની તક પણ મળશે. સમયપત્રક મુજબ, 7 અને 8 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ બેંગલુરુમાં અને 22 અને 23 ઓક્ટોબરે મુંબઈમાં બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ પરામર્શ બેઠકોનો હેતુ વિવિધ વિભાગોની માંગણીઓ અને સૂચનોને સમજવાનો છે. ત્યારબાદ કમિશન ઉપલબ્ધ ડેટા અને દરખાસ્તોનું મૂલ્યાંકન કરશે.
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે લઘુત્તમ મૂળ પગાર રૂ.69,000 અથવા રૂ.72,000 અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833 અથવા 4ની માંગણીઓ હાલમાં કર્મચારી સંગઠનો તરફથી પ્રસ્તાવો છે, અંતિમ નિર્ણયો નહીં. વાસ્તવિક પગાર વધારો કમિશનની ભલામણો અને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી પછી જ સ્પષ્ટ થશે. તેથી, કર્મચારીઓએ આ પ્રસ્તાવિત આંકડાઓને નિશ્ચિત પગાર તરીકે નહીં, પરંતુ સંભવિત માંગણીઓ તરીકે જોવું જોઈએ.