પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવની અસર હવે ભારતીય રસોડાઓ પર પડી રહી છે. LPG પુરવઠા પર વધતા દબાણ વચ્ચે, ભારતે ઘરો અને વ્યવસાયો માટે ગેસની અછત ટાળવા માટે હાજર બજારમાંથી LPG ખરીદવાનું શરૂ કર્યું છે. પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ) વિશ્વનો મુખ્ય ઉર્જા સપ્લાયર છે. જો કે, તાજેતરના સંઘર્ષોએ ત્યાં પુરવઠાને અસર કરી છે. ભારત, જે તેની જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે, તે હવે તાત્કાલિક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે હાજર ખરીદીનો આશરો લઈ રહ્યું છે. રાજ્ય માલિકીની તેલ કંપનીઓ (OMCs) હવે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જેવા દેશોમાંથી વધારાના LPG કાર્ગો ખરીદી રહી છે, જે જૂન-જુલાઈ સુધીમાં ભારતમાં આવવાની અપેક્ષા છે.

ભારતને દરરોજ આશરે 80,000 ટન LPGની જરૂર પડે છે. સારા સમાચાર એ છે કે દેશે તેની સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કર્યો છે. પહેલાં, સ્થાનિક ઉત્પાદન ઓછું હતું, પરંતુ હવે તે દરરોજ આશરે 46,000 ટન સુધી વધી ગયું છે, જેનો અર્થ એ થાય કે નોંધપાત્ર ભાગ આયાત પર નિર્ભર રહે છે.

પહેલાં, ભારતના LPG પુરવઠાનો લગભગ 90% ગલ્ફ દેશો (UAE, કતાર, સાઉદી અરેબિયા, વગેરે) માંથી આવતો હતો. જો કે, સરકારે હવે તેની વ્યૂહરચના બદલી છે અને તેના આયાત સ્ત્રોતોનો વિસ્તાર કર્યો છે. આ યાદીમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, નોર્વે, કેનેડા, અલ્જીરિયા અને રશિયા જેવા દેશોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ, 10 દેશોમાંથી આયાત વધારીને 15 કરવામાં આવી છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આશરે 800,000 ટન LPGની આયાત પહેલાથી જ સુરક્ષિત કરવામાં આવી છે. તાજેતરમાં, 10 જહાજો ભારતમાં આવ્યા હતા, જેમાંથી નવમાં રસોઈ ગેસ હતો. આ પુરવઠા શૃંખલા જાળવવા માટે સરકારની સતત પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, લાંબા ગાળાના કરારો પૂર્વ-નિર્ધારિત ભાવો અને પુરવઠા પર આધારિત હોય છે. હાજર ખરીદીમાં તાત્કાલિક જરૂરિયાતોના આધારે બજારમાંથી ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે. ભારત હાલમાં અચાનક પુરવઠાની અછતને કારણે હાજર ખરીદી કરી રહ્યું છે. હાલમાં, સરકારનું ધ્યાન સ્થાનિક ગેસ પુરવઠો ખોરવા ન જાય તેની ખાતરી કરવા પર છે. તેથી, સિલિન્ડરની ઉપલબ્ધતા રહેવાની અપેક્ષા છે. જો કે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે છે, તો ભવિષ્યમાં કિંમતો પર અસર થઈ શકે છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટીને કારણે LPG પુરવઠો સુરક્ષિત કરવા માટે ભારતે આ નવી વ્યૂહરચના અપનાવી છે. સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશમાં ગેસની કોઈ અછત ન રહે અને સિલિન્ડર સમયસર દરેક ઘર સુધી પહોંચે.