નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે એડવાન્સ ટેક્સનો ચોથો અને અંતિમ હપ્તો જમા કરવાની અંતિમ તારીખ 15 માર્ચ 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. જે કરદાતાઓ પર એડવાન્સ ટેક્સ લાગુ થાય છે, તેમણે આ તારીખ સુધીમાં તેમની કુલ અંદાજિત ટેક્સ જવાબદારીના 100% ચૂકવણી કરવી જરૂરી છે. જો આ સમયમર્યાદા ચૂકી જશો, તો આવકવેરા વિભાગ દ્વારા વ્યાજ અને પેનલ્ટી લાદવામાં આવશે.

વાર્ષિક આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરનાર દરેક વ્યક્તિ માટે એડવાન્સ ટેક્સ ચૂકવવો ફરજિયાત નથી. જો કે, જો કોઈ વ્યક્તિની વાર્ષિક કર જવાબદારી ₹10,000 થી વધુ હોય - અને TDS, TCS અથવા અન્ય ટેક્સ ક્રેડિટ કાપ્યા પછી પણ કર બાકી રહે છે - તો તેમણે એડવાન્સ ટેક્સ જમા કરાવવો જરૂરી છે. તેમ છતાં, જે વરિષ્ઠ નાગરિકોની આવકમાં ફક્ત પેન્શન અથવા વ્યાજનો સમાવેશ થાય છે, અને જેમની પાસે વ્યવસાય કે વ્યવસાયમાંથી કોઈ આવક નથી, તેઓ આ ટેક્સમાંથી મુક્ત છે.​​​​​​​
કોણે એડવાન્સ ટેક્સ ભરવો પડે?
સામાન્ય રીતે જે કરદાતાઓની વાર્ષિક ટેક્સ જવાબદારી (TDS અને અન્ય ક્રેડિટ બાદ કર્યા પછી) ₹10,000 કે તેથી વધુ હોય, તેમણે એડવાન્સ ટેક્સ ભરવો પડે છે. તેમાં નીચે મુજબના લોકોનો સમાવેશ થાય છે:

- ફ્રીલાન્સર્સ અને કન્સલ્ટન્ટ્સ.
- શેરબજાર અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી કેપિટલ ગેઈન મેળવતા લોકો.
- ભાડાની આવક અથવા ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના વ્યાજમાંથી કમાણી કરતા રોકાણકારો.
- વેપારીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ.
- નોકરીયાત વર્ગ: જો પગાર સિવાય અન્ય સ્ત્રોતો (જેમ કે ક્રિપ્ટોકરન્સી અથવા ડિવિડન્ડ) માંથી મોટી આવક થતી હોય, તો તેમણે પણ એડવાન્સ ટેક્સ ગણીને ભરવો પડે છે.

એડવાન્સ ટેક્સ ભરવાનું શેડ્યૂલ
આવકવેરા વિભાગ દ્વારા નક્કી કરાયેલ હપ્તાઓ મુજબ ટેક્સની ચુકવણી નીચે પ્રમાણે કરવાની હોય છે:

15 જૂન 2025: કુલ ટેક્સના 15%

15 સપ્ટેમ્બર 2025: કુલ ટેક્સના 45%

15 ડિસેમ્બર 2025: કુલ ટેક્સના 75%

15 માર્ચ 2026: કુલ ટેક્સના 100%

મોડા પેમેન્ટ પર શું જોખમ છે?
જો 15 માર્ચ સુધીમાં 100% એડવાન્સ ટેક્સ જમા કરવામાં ન આવે, તો આવકવેરા કાયદાની કલમ 234B અને 234C હેઠળ દર મહિને ચોક્કસ દરે વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો વર્ષ દરમિયાન બોનસ કે ડિવિડન્ડ જેવી વધારાની આવક થઈ હોય, તો તેનો ટેક્સ પણ 15 માર્ચના હપ્તામાં સામેલ કરી દેવો હિતાવહ છે.

કોને મુક્તિ મળે છે?
એવા વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) કે જેમની આવક માત્ર પેન્શન અથવા વ્યાજમાંથી હોય અને જેમને કોઈ બિઝનેસ કે પ્રોફેશનલ આવક ન હોય, તેમને એડવાન્સ ટેક્સ ભરવામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.