રવિવારે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના મંત્રીમંડળનું વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું. લખનૌના લોકભવનમાં આયોજિત શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં રાજ્યપાલ આનંદીબેન પટેલે ભૂપેન્દ્ર ચૌધરી, કૃષ્ણ પાસવાન, હંસરાજ વિશ્વકર્મા, મનોજ પાંડે, કૈલાશ રાજપૂત અને સુરેન્દ્ર દિલેરને નવા મંત્રી તરીકે શપથ લેવડાવ્યા. આ ઉપરાંત, સોમેન્દ્ર તોમર અને અજિત સિંહ પાલને પણ શપથ લીધા, જેમને સ્વતંત્ર હવાલો સાથે કેબિનેટ મંત્રીનો દરજ્જો મળ્યો. નવા ચહેરાઓમાં એક બ્રાહ્મણ, ત્રણ ઓબીસી અને બે દલિતનો સમાવેશ થાય છે.

2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા ઉત્તર પ્રદેશ મંત્રીમંડળમાં લાંબા સમયથી રાહ જોવાતી ફેરબદલની અટકળો પર વિરામ લગાવતા, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ જન ભવનમાં આનંદીબેન પટેલને મળ્યાના એક દિવસ પછી આ શપથ ગ્રહણ સમારોહ યોજાયો છે.

ભૂપેન્દ્ર સિંહ ચૌધરી

ઉત્તર પ્રદેશ ભાજપના ભૂતપૂર્વ પ્રદેશ પ્રમુખ અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના અગ્રણી જાટ નેતાઓમાંના એક. તેઓ મુરાદાબાદના વતની છે અને લાંબા સમયથી RSS અને BJPમાં સક્રિય છે. તેઓ પહેલી વાર 2016માં વિધાન પરિષદ (MLC)ના સભ્ય બન્યા અને MLC રહ્યા. 2017માં ભાજપ સરકાર બન્યા પછી, તેઓ પંચાયતી રાજ માટે રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) બન્યા અને 2019માં, તેઓ પંચાયતી રાજ માટે કેબિનેટ મંત્રી બન્યા.    

મનોજ પાંડે

તેઓ રાયબરેલીની ઊંચહાર વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય છે. તેમણે 2012-17 સુધી સમાજવાદી પાર્ટી સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ 2022માં સપાની ટિકિટ પર વિધાનસભામાં ચૂંટાયા હતા. તેમણે વિધાનસભામાં સપાના મુખ્ય દંડક તરીકે પણ સેવા આપી છે. મનોજ પાંડે અવધ અને પૂર્વાંચલના એક અગ્રણી બ્રાહ્મણ નેતા છે.

કૃષ્ણા પાસવાન

તેઓ ફતેહપુર જિલ્લાની ખાગા વિધાનસભા બેઠક પરથી ભાજપ ધારાસભ્ય છે. આંગણવાડી કાર્યકર તરીકે સંઘર્ષપૂર્ણ કારકિર્દી શરૂ કરનાર કૃષ્ણા પાસવાનને જિલ્લાના સૌથી અગ્રણી દલિત નેતાઓમાંના એક માનવામાં આવે છે. તેમણે ચાર વખત ધારાસભ્ય અને બે વખત જિલ્લા પંચાયત સભ્ય તરીકે સેવા આપી છે. તેમને યુપી ભાજપનો વિશ્વસનીય મહિલા ચહેરો માનવામાં આવે છે.

સુરેન્દ્ર દિલેર

તેઓ અલીગઢ જિલ્લાની ખૈર વિધાનસભા બેઠક પરથી ભાજપના ધારાસભ્ય છે. તેઓ ભાજપના જાણીતા યુવા દલિત નેતાઓમાંના એક છે. તેઓ હાથરસના ભૂતપૂર્વ ભાજપ સાંસદ રાજવીર સિંહ દિલેરના પુત્ર છે. તેમના દાદા, કિશન લાલ દિલેર, છ વખત ધારાસભ્ય અને ચાર વખત સાંસદ રહ્યા હતા. તેમના પિતા, રાજવીર સિંહ દિલેર, એક વખત સાંસદ અને એક વખત ધારાસભ્ય રહ્યા હતા.

હંસરાજ વિશ્વકર્મા

તેઓ ભાજપ તરફથી વિધાન પરિષદ (MLC) ના સભ્ય છે. પછાત વર્ગના રાજકારણમાં મજબૂત પ્રભાવ ધરાવતા, હંસરાજ વિશ્વકર્મા છેલ્લા 34 વર્ષથી રાજકારણમાં સક્રિય છે. તેમણે 1989 માં બૂથ સ્તરેથી પોતાની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે રામ મંદિર ચળવળમાં પણ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. 2019 ની લોકસભા અને 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં વારાણસીમાં ભાજપની જંગી જીતમાં તેમણે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

કૈલાશ સિંહ રાજપૂત

૧૯૯૬માં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે તિર્વા વિધાનસભા બેઠક જીત્યા હતા. ત્યારબાદ તેમણે ૨૦૦૭ની ચૂંટણી બસપાની ટિકિટ પર લડી અને જીતી. ૨૦૧૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેઓ ફરી ભાજપમાં જોડાયા અને જીત્યા, આખરે વિધાનસભા બેઠક જીતી. ૨૦૨૨માં તેમણે કન્નૌજ જિલ્લાની તિર્વા વિધાનસભા બેઠક પણ જીતી.

બ્રાહ્મણો, દલિતો અને ઓબીસીને ખુશ કરવાના પ્રયાસો

હાલમાં, મંત્રીમંડળમાં સાત બ્રાહ્મણ મંત્રીઓ છે, જેમાં ડેપ્યુટી સીએમ બ્રજેશ પાઠકનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભૂતપૂર્વ મંત્રી જિતિન પ્રસાદ સાંસદ અને કેન્દ્રીય મંત્રી બન્યા બાદ યોગી મંત્રીમંડળમાં બ્રાહ્મણ-અનામત બેઠક ખાલી પડી હતી. પાર્ટીએ આ પદ માટે મનોજ પાંડેની પસંદગી કરી છે. તેઓ રવિવારે શપથ લેશે.

દલિત સમુદાયના બે મંત્રીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. સુરેન્દ્ર દિલેર અને કૃષ્ણા પાસવાનને મંત્રીમંડળમાં સામેલ કરીને સરકારે દલિત સમુદાયને સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. અગાઉ, યોગી સરકારમાં દલિત સમુદાયના આઠ મંત્રીઓ હતા, જેમાં કેબિનેટ મંત્રી બેબી રાની મૌર્યનો પણ સમાવેશ થાય છે. યુપી વિધાનસભામાં કુલ 86 અનામત બેઠકો છે. આ બેઠકોમાંથી 84 બેઠકો એસસી માટે અને બે એસટી માટે અનામત છે. તેમાંથી 67 દલિત ધારાસભ્યો ભાજપના છે.

મંત્રીમંડળમાં મહિલાઓ માટે સ્થાન બનાવવામાં આવ્યું છે. યુપી વિધાનસભામાં 51 મહિલા ધારાસભ્યો છે. આમાંથી 30 ભાજપની, ચાર અપના દળ (એસ)ની અને એક આરએલડીની છે. યોગી સરકારમાં કુલ પાંચ મહિલા મંત્રીઓ છે. મહિલા અનામત લાગુ કરવા માટે જરૂરી બંધારણીય સુધારા બિલ સંસદમાં પસાર થવામાં નિષ્ફળ ગયું. ભાજપ આનો ઉપયોગ મહિલાઓમાં વિરોધ સામેના મુદ્દા તરીકે કરી રહી છે. આ સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, કૃષ્ણા પાસવાનને મંત્રીમંડળમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી કેશવ પ્રસાદ મૌર્ય, કેબિનેટ મંત્રીઓ સ્વતંત્ર દેવ સિંહ, ધર્મપાલ સિંહ, રાકેશ સચાન, અનિલ રાજભર, દારા સિંહ ચૌહાણ અને ચૌધરી લક્ષ્મી નારાયણ પછાત વર્ગના છે.

સાથી પક્ષોમાંથી કેબિનેટ મંત્રીઓ આશિષ પટેલ, ઓમ પ્રકાશ રાજભર અને સંજય નિષાદ પણ પછાત વર્ગના છે. સ્વતંત્ર હવાલો ધરાવતા પાંચ રાજ્યમંત્રીઓ અને છ રાજ્યમંત્રીઓ છે. રવિવારે થઈ રહેલા મંત્રીમંડળ વિસ્તરણમાં પછાત વર્ગના ત્રણ ચહેરાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં જાટ સમુદાયના ભૂતપૂર્વ પ્રદેશ પ્રમુખ ભૂપેન્દ્ર ચૌધરી, હંસરાજ વિશ્વકર્મા અને કૈલાશ રાજપૂતનો સમાવેશ થાય છે.